Tvrz Boskovštejn

Tvrz Boskovštejn to gotycko-renesansowa wodna fortyfikacja stojąca we wsi Boskovštejn na Znojemsku, w kraju południowomorawskim. Obiekt wznosi się nad rzeką Jevišovką, około 16 km na północny zachód od Znojma i niespełna godzinę jazdy od Brna. Dziś budynek jest zabytkiem kultury Republiki Czeskiej i mieści muzeum rowerów, co czyni go nietypowym celem wycieczki – łączy historię z tematem, którego turysta nie spotka w każdym zamku.

Jak powstała tvrz Boskovštejn?

Fortyfikację wzniesiono na początku XVI wieku jako wodną tvrz, otoczoną fosą zasilaną wodami Jevišovki – typowe rozwiązanie obronne dla drobnej szlachty tego regionu. W drugiej połowie XVI wieku obiekt przebudowano w duchu renesansu, co nadało mu charakter rezydencjonalny, choć późniejsze przekształcenia zatarły znaczną część oryginalnego wyglądu.

Kto był właścicielem tvrzy?

Najstarsza pisemna wzmianka o Boskovštejnie pochodzi z 1586 roku – wtedy Bedřich z Náchoda przekazał majątek swojej żonie Kateřinie. Rodzina panów z Náchoda władała posiadłością do 1619 roku, gdy z pozostałości majątku odkupił go ewangelik Zikmund z Ditrichštejna. Kolejna istotna zmiana nastąpiła w 1670 roku, gdy Boskovštejn kupił hrabia Ludvík Raduit de Souches, właściciel sąsiedniego panostwa Hostim. Od tego momentu oba majątki zarządzano wspólnie z Hostimi, a podupadający obiekt na początku XVIII wieku zaadaptowano na spichlerz – funkcję czysto gospodarczą, dalece odległą od pierwotnego przeznaczenia obronnego.

Co się stało z tvrzą w czasach nowożytnych?

Przez większą część XX wieku budynek służył jako obiekt gospodarczy należący do lokalnego JZD (spółdzielni produkcyjnej). Przełom nastąpił w 1972 roku, kiedy tvrz przekazano Muzeum Południowomorawskiemu w Znojmie. Instytucja ta rozpoczęła prace rekonstrukcyjne z myślą o udostępnieniu obiektu publiczności jako pomnika kultury. W kolejnych latach jeden z właścicieli urządził w tvrzy Muzeum kół (Muzeum kol) – ekspozycję poświęconą historii rowerów, motocykli i pojazdów na kołach, która obecnie stanowi główną atrakcję miejsca.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Sama architektura tvrzy – z widocznymi śladami gotyckiego rdzenia i renesansowej przebudowy – jest interesująca dla miłośników fortyfikacji obronnych małej szlachty. Wewnątrz czeka jednak coś zupełnie innego: kolekcja rowerów i pojazdów kołowych, prezentowana w historycznych murach, co daje niecodzienne połączenie architektury obronnej z tematyką techniczną. To dobry przystanek dla osób zwiedzających Znojemsko i szukających celów mniej oczywistych niż główne zamki regionu.

Gdzie leży Boskovštejn i jak tam dojechać?

Wieś Boskovštejn znajduje się w powiecie Znojmo, w kraju południowomorawskim, nad rzeką Jevišovką. Do Znojma jest stąd około 16 km, do Brna około 55 km, a do Pragi około 166 km. Lokalizacja sprawia, że tvrz można łatwo połączyć z wycieczką po innych zabytkach Znojemska.

Najczęstsze pytania

Czy tvrz Boskovštejn jest zabytkiem chronionym? Tak, obiekt jest wpisany na listę kulturowych pomników Republiki Czeskiej.

Kiedy powstała tvrz? Fortyfikację wzniesiono na początku XVI wieku, a w drugiej połowie tego stulecia przebudowano ją w stylu renesansowym.

Co można obecnie zobaczyć wewnątrz? W budynku działa muzeum rowerów i pojazdów kołowych, urządzone przez jednego z późniejszych właścicieli obiektu.

Kto był najważniejszym właścicielem tvrzy? Wśród właścicieli wymienia się panów z Náchoda, Zikmunda z Ditrichštejna oraz hrabiego Ludvíka Raduita de Souches, który połączył zarząd Boskovštejna z sąsiednim panostwem Hostim.

Jak daleko jest do Znojma? Boskovštejn leży około 16 km na północny zachód od Znojma.