Triumf Ctnosti nad Neřestí

Triumf Cnoty nad Występkiem (czes. Triumf Ctnosti nad Neřestí) to barokowa rzeźba stojąca w Ogrodzie Waldsztejnów (Valdštejnská zahrada) na praskiej Malej Stranie — jedna z kopii dzieł niderlandzkiego rzeźbiarza Adriaena de Vriesa, które niegdyś zdobiły ten ogród w komplecie z fontanną przedstawiającą Herkulesa.

Kto stworzył pierwowzór rzeźby?

Autorem oryginału był Adriaen de Vries (1545–1626), niderlandzki rzeźbiarz działający na dworze cesarza Rudolfa II, który spędził część życia właśnie na praskiej Malej Stranie. To on zaprojektował zestaw rzeźb, jakie w latach 1625–1626 ozdobiły nowo zakładany ogród przy pałacu Albrechta z Wallensteinu.

Co się stało z oryginalną rzeźbą?

Oryginał nie przetrwał na miejscu. W 1648 roku, pod koniec wojny trzydziestoletniej, szwedzkie wojska zdobyły Pragę i wywiozły dzieła de Vriesa jako łup wojenny. Do dziś oryginalne rzeźby znajdują się w Szwecji, w muzeum poświęconym twórczości artysty, niedaleko pałacu Drottningholm pod Sztokholmem. To, co można dziś oglądać w Ogrodzie Waldsztejnów, to kopia wykonana na początku XX wieku, gdy postanowiono odtworzyć pierwotny wystrój ogrodu.

Gdzie dokładnie stoi rzeźba w ogrodzie?

Figura znajduje się w północnej części Ogrodu Waldsztejnów, przy skrzyżowaniu alejek, w sąsiedztwie fontanny z rzeźbą Herkulesa — to właśnie ten fragment ogrodu należał do pierwotnego układu kompozycyjnego zaprojektowanego dla dzieł de Vriesa.

Skąd biorą się dwie nazwy tej rzeźby?

Rzeźba bywa opisywana pod dwoma tytułami — jako „Triumf Cnoty nad Występkiem" albo jako „Walka Nimfy z Satyrem". Źródła nie są zgodne co do tego, którą scenę przedstawia kompozycja, co sugeruje, że alegoryczny charakter rzeźby pozwala na obie interpretacje — walkę uosobionych cnoty i występku albo starcie mitologicznych postaci nimfy i satyra.

Dlaczego warto zobaczyć Ogród Waldsztejnów?

Ogród, w którym stoi rzeźba, należy do kompleksu Pałacu Waldsztejnów na Malej Stranie — dziś siedziby czeskiego Senatu. To jeden z pierwszych ogrodów barokowych w Pradze, zaprojektowany z rozmachem dorównującym rezydencjom władców, z licznymi rzeźbami, grotą i sadzawką z pawiami. Spacer po ogrodzie pozwala zobaczyć nie tylko kopię dzieła de Vriesa, ale też fontannę z Herkulesem oraz resztę barokowego wystroju, który powstał w tym samym okresie.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem rzeźby Triumf Cnoty nad Występkiem? Pierwowzór zaprojektował Adriaen de Vries, niderlandzki rzeźbiarz działający w Pradze za czasów Rudolfa II. To, co stoi dziś w ogrodzie, to kopia z początku XX wieku.

Gdzie stoi rzeźba? W północnej części Ogrodu Waldsztejnów na Malej Stranie w Pradze, przy skrzyżowaniu ścieżek, obok fontanny z Herkulesem.

Dlaczego w ogrodzie stoi kopia, a nie oryginał? Oryginalne rzeźby de Vriesa wywiozły w 1648 roku wojska szwedzkie jako łup wojny trzydziestoletniej. Dziś znajdują się w Szwecji, w muzeum poświęconym artyście koło pałacu Drottningholm.

Czy rzeźba ma inną nazwę? Tak, bywa też określana jako „Walka Nimfy z Satyrem" — źródła różnią się w opisie przedstawionej sceny.