Młyn pływowy Traou Meur w Pleudaniel

Młyn pływowy Traou Meur (fr. Moulin à marée de Traou Meur, zwany też moulin à mer) stoi na lewym brzegu rzeki Trieux, w gminie Pleudaniel w departamencie Côtes-d'Armor, w Bretanii. To jeden z zachowanych młynów wykorzystujących energię przypływów i odpływów morza, charakterystycznych dla wybrzeża północnej Bretanii.

Gdzie stoi młyn Traou Meur?

Obiekt znajduje się na terenie Pleudaniel, niedaleko ujścia rzeki Trieux do morza. Współrzędne geograficzne to 48,7576 N, 3,12682 W. Lokalizacja nad estuarium Trieux nie jest przypadkowa — to właśnie różnica poziomów wody między przypływem i odpływem stanowiła źródło energii dla mechanizmu młyna.

Jak działał młyn pływowy?

Zasada działania młyna pływowego opiera się na tamie przegradzającej zatoczkę lub odnogę rzeki. Podczas przypływu woda wpływała przez bramę wlotową do zbiornika, a przy odpływie, gdy poziom morza opadał, zgromadzona woda była spuszczana przez kanał i uruchamiała koła młyńskie. W Traou Meur tama ma szerokość około 10-15 metrów i obejmuje bramę wlotową, kanał oraz przelew nadmiarowy. We wnętrzu budynku zachowały się dwa koła łopatkowe, a w piwnicy — mechanizmy przekładniowe, w tym żeliwne zębniki oraz koła z drewnianym uzębieniem, które przenosiły ruch na kamienie młyńskie. Młyn służył do mielenia zboża, w tym zboża należącego do miejscowego seniora (pana feudalnego).

Jaka jest historia obiektu?

Tama w tym miejscu powstała w XVII wieku, natomiast sam budynek młyna wzniesiono w XVIII wieku. Najstarszy znany dokument wymieniający młyn pochodzi z grudnia 1647 roku — nazywano go wówczas "Moulin Neuf" (Nowy Młyn) i wiązano go z lennem należącym do pana Guingamp oraz z dworem Tromeur. Przez długi czas młyn, wraz z przynależącym do niego bagnem solnym i innymi zależnymi terenami, znajdował się w rękach rodziny Kerzulguen, która go dzierżawiła. W latach 1821 i 1827 wybudowano dwa sąsiadujące z młynem domy mieszkalne. Eksploatację mechanizmu młyńskiego zakończono w 1961 roku, a w 1977 roku przeprowadzono remont dachu.

Jak wygląda budynek dzisiaj?

Młyn to prostokątna budowla z granitu, złożona z piwnicy, poziomu naziemnego i strychu. Elewacja południowa jest częściowo obita drewnem. Dach czterospadowy pokryty jest grubym łupkiem, typowym dla regionalnej architektury Bretanii. Budynek pozostaje własnością prywatną i jest dziś nieużywanym obiektem przemysłowym, zachowanym w dobrym stanie ogólnym.

Czy młyn Traou Meur jest chroniony prawnie?

Tak. Młyn wraz z mechanizmem i tamą został wpisany do rejestru zabytków w 1987 roku (wpis ten został później anulowany), a 30 kwietnia 1991 roku otrzymał status obiektu klasyfikowanego jako monument historyczny (monument historique) we Francji. Ochrona obejmuje budynek, zachowany mechanizm młyński oraz tamę.

Najczęstsze pytania

Czym jest młyn pływowy? To młyn wykorzystujący energię wynikającą z różnicy poziomu wody między przypływem a odpływem morza — woda gromadzona podczas przypływu jest spuszczana przy odpływie i napędza koła młyńskie.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn Traou Meur? Na lewym brzegu rzeki Trieux, w gminie Pleudaniel, w departamencie Côtes-d'Armor, w Bretanii, przy współrzędnych 48,7576 N, 3,12682 W.

Od kiedy młyn nie jest już używany? Mechanizm młyński przestał działać w 1961 roku.

Czy można zobaczyć wnętrze młyna? Obiekt jest własnością prywatną, więc dostępność wnętrza może być ograniczona — mechanizm z kołami łopatkowymi i przekładniami zachował się w piwnicy budynku.

Czy młyn jest zabytkiem? Tak, od 1991 roku ma status monument historique, obejmujący budynek, mechanizm i tamę.