Toxteth Park Cemetery

Cmentarz Toxteth Park (Toxteth Park Cemetery) to duża wiktoriańska nekropolia przy Smithdown Road w Liverpoolu w Anglii. Otwarto ją w czerwcu 1856 roku. To jeden z lepiej zachowanych przykładów dziewiętnastowiecznego cmentarza komunalnego w mieście, a dziś jest zarazem cichym zielonym zakątkiem i plenerową lekcją historii.

Kiedy i dlaczego powstał cmentarz Toxteth Park?

Cmentarz otwarto w poniedziałek 9 czerwca 1856 roku. Zarządzała nim Toxteth Park Burial Board, czyli komitet pogrzebowy istniejący już w 1855 roku. Takie instytucje powoływano w wiktoriańskiej Anglii, gdy miasta szybko rosły, a stare cmentarze przykościelne się zapełniały. Pierwszy pochówek, Elizabeth Watling, odbył się jeszcze w tym samym miesiącu. W 1905 roku zarząd przejęła Liverpool Corporation, czyli ówczesne władze miejskie.

Co warto zobaczyć na cmentarzu?

Na terenie znajduje się spora grupa nagrobków i pomników, a kilka z nich jest wpisanych na listę zabytków w stopniu II (Grade II). Należą do nich pomnik Penningtonów, nagrobek Patience Simpson oraz monument rodziny Rowe. Sam cmentarz również figuruje w krajowym rejestrze zabytków, co świadczy o wartości jego układu i architektury funeralnej. Spacer alejkami pokazuje, jak wiktoriańskie rodziny wyrażały status i żałobę przez kamień, rzeźbione symbole i inskrypcje.

Warto też poszukać Toxteth War Memorial, pomnika wojennego stojącego na terenie cmentarza.

Kto jest pochowany na Toxteth Park Cemetery?

Historia cmentarza wymienia kilka znanych osób:

• Sir James Allanson Picton, postać liverpoolska, orędownik utworzenia bezpłatnej biblioteki publicznej w mieście.
• Sir John Bent, znany lokalny działacz publiczny.
• William John Howard Hetherington, pierwszy rejestrator cmentarza.
• Alfred Rowe, pasażer pierwszej klasy Titanica.
• William Cross, handlarz dzikimi zwierzętami, wspomniany we wpisie do rejestru zabytków.
• Mary Billinge, uchodząca za najstarszą mieszkankę Liverpoolu, pochowana tu w 1863 roku w wieku 112 lat.

Czy są tu groby wojenne?

Tak. Na cmentarzu znajduje się znaczna liczba grobów wojennych państw Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych, pielęgnowanych przez Commonwealth War Graves Commission. Rejestry podają kilkaset zidentyfikowanych poległych, w większości z lat 1914-1918, a mniejsza grupa pochodzi z lat 1939-1945. W osobnej kwaterze wojennej spoczywa kilkadziesiąt osób, a nazwiska zapisano na murku-ekranie. Wiele grobów należy do żołnierzy King's Liverpool Regiment.

Praktyczne wskazówki

• Cmentarz leży przy Smithdown Road, ważnej arterii południowego Liverpoolu, więc łatwo dojechać autobusem lub dojść pieszo z okolicznych dzielnic.
• To czynne miejsce pamięci. Zachowaj ciszę, trzymaj się alejek i nie wchodź na groby.
• Na przeczytanie inskrypcji i odnalezienie zabytkowych pomników zaplanuj godzinę lub dwie.
• Przydadzą się wygodne buty, bo starsze części bywają nierówne lub wilgotne.

Najczęstsze pytania

Kiedy otwarto cmentarz Toxteth Park? 9 czerwca 1856 roku.

Czy cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków? Tak. Figuruje w krajowym rejestrze, a część pomników wewnątrz ma status Grade II.

Kto jest tu najsłynniejszym pochowanym? Odwiedzających przyciąga Alfred Rowe, pasażer Titanica, oraz Sir James Allanson Picton, działacz na rzecz biblioteki publicznej.

Czy są tu groby wojenne? Tak, z I i II wojny światowej, pod opieką Commonwealth War Graves Commission.

Czy wstęp jest płatny? Cmentarze tego typu są zwykle dostępne dla zwiedzających bez opłat, ale godziny otwarcia warto sprawdzić w informacji lokalnych władz.