Tower of Saint Joseph

Torre de Sant Josep (Wieża Świętego Józefa, hiszp. Torre de San José) to rzymski grobowiec wznoszący się kilka kilometrów na północny wschód od La Vila Joiosa, w prowincji Alicante. Uznaje się go za jeden z największych zachowanych monumentów funeralnych z czasów rzymskich na całym Półwyspie Iberyjskim.

Kiedy i po co zbudowano wieżę?

Monument powstał w drugiej połowie II wieku n.e., między 150 a 170 rokiem, na obrzeżach antycznego miasta Allon — rzymskiej osady, z której wyrosła późniejsza La Vila Joiosa. Wzniesiono go ku pamięci Lucjusza Terencjusza Marcinusa, zamożnego mieszkańca miasta. Skala budowli i troska o jej wystrój świadczą o wysokiej pozycji społecznej rodu, który ją ufundował.

Dlaczego stoi nad morzem, a nie przy drodze?

Rzymskie grobowce zwykle stawiano wzdłuż traktów prowadzących do miasta, tak by były widoczne dla podróżnych na lądzie. Tutaj postąpiono inaczej — wieżę wzniesiono na wzniesieniu z widokiem na Morze Śródziemne, tak aby żeglarze dostrzegali ją z pokładów statków i kojarzyli okolicę z pochowanym w niej zmarłym. To rozwiązanie jest rzadkością wśród rzymskich mauzoleów i jedną z cech, które czynią obiekt wyjątkowym.

Jak wyglądało wnętrze i otoczenie grobowca?

Bryła wieży była w zasadzie zamknięta — dostęp do komory zapewniały jedynie niewielkie otwory w ścianie wschodniej i zachodniej, którymi podczas obrzędów wlewano wino i inne płyny ofiarne ku czci zmarłego. Grobowiec nie stał samotnie: otaczał go rozległy kompleks pogrzebowy, jeden z największych, jakie odkryto w tej części Europy. Znajdowały się w nim cokoły ze rzeźbami oraz ogrodzony murkiem ogród obsadzony roślinami symbolicznie związanymi z życiem pozagrobowym — różą, laurem, winoroślą, bluszczem, mirtem, lawendą i cyprysem.

Co przetrwało do naszych czasów?

Wieża przechodziła kolejne przekształcenia na przestrzeni wieków. W średniowieczu wybito w jej murze niewielkie drzwi, najpewniej służące rabusiom szukającym w środku łupów. W 1543 roku, po zniszczeniu murów miejskich La Vila Joiosa przez korsarzy berberyjskich, z górnej partii wieży rozebrano część kamieni, wykorzystując je do odbudowy fortyfikacji miasta. Mimo tych ingerencji trzon budowli przetrwał do dziś w rozpoznawalnej formie.

Jak wygląda wieża po renowacji?

Między 2008 a 2015 rokiem obiekt przeszedł gruntowną konserwację. Rozebrano przylegający do wieży dom mieszkalny, przeprowadzono prace wykopaliskowe wokół monumentu i odtworzono jego otoczenie. Prace sfinansowano dzięki wsparciu Generalitat Valenciana, urzędu gminy La Vila Joiosa oraz prywatnej darczyńcy Elaine Evans. Od 1990 roku wieża figuruje jako dobro o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural), co zapewnia jej ochronę prawną.

Jak dojechać i kiedy warto przyjechać?

Torre de Sant Josep leży na obrzeżach La Vila Joiosa, niedaleko wybrzeża, i najwygodniej dotrzeć tam samochodem z centrum miasta lub z pobliskiego Benidorm. Ze względu na śródziemnomorski klimat regionu najlepszą porą na zwiedzanie jest wiosna i jesień, gdy temperatury są łagodniejsze niż w pełni lata, a zwiedzanie ruin na otwartej przestrzeni jest przyjemniejsze.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma Torre de Sant Josep? Wieżę wzniesiono między 150 a 170 rokiem n.e., ma więc niemal dziewiętnaście wieków.

Dla kogo zbudowano ten grobowiec? Powstał ku czci Lucjusza Terencjusza Marcinusa, mieszkańca antycznego miasta Allon, na którego terenie dziś leży La Vila Joiosa.

Dlaczego wieżę postawiono nad morzem? W odróżnieniu od typowych rzymskich grobowców stawianych przy drogach, ta miała być widoczna z morza — tak, by żeglarze pamiętali zmarłego, którego upamiętniała.

Czy da się dziś zwiedzić wnętrze? Po pracach konserwatorskich z lat 2008–2015 monument i jego otoczenie są dostępne do oglądania, choć sama komora grobowa pozostaje w dużej mierze zamknięta, zgodnie z pierwotną konstrukcją.

Czy wieża ma status zabytku? Tak, od 1990 roku jest wpisana jako dobro o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural).