Roman Aqueduct of Altea

Rzymski Akwedukt w Altei (hiszp. Acueducto Romano de Els Arcs) to pozostałości starożytnej budowli hydraulicznej z czasów Cesarstwa Rzymskiego, ukryte wśród sadów cytrusowych na obrzeżach miasta Altea w prowincji Alicante.

Co to za budowla?

Akwedukt powstał prawdopodobnie w II lub III wieku n.e., w okresie rozkwitu Cesarstwa Rzymskiego na Półwyspie Iberyjskim. Jego zadaniem było doprowadzenie wody z rzeki Algar do dwóch rzymskich osad: do wzniesienia Tossal de la Pila na północny zachód od Altei oraz do osady w rejonie dzisiejszego Albir na południu. Konstrukcja przecinała wąwóz znany jako Barranco d'Els Arcs (stąd popularna nazwa akweduktu - "Els Arcs", czyli "Łuki") i w tym miejscu osiągała wysokość szacowaną na 10-15 metrów.

Co zobaczysz na miejscu?

Dziś z pierwotnej budowli zachowały się fragmenty ciągnące się na długości około 520 metrów. Najlepiej widoczne są cztery filary stojące niemal w oryginalnej pozycji, sześć kolejnych przesuniętych ze swojego miejsca oraz osiemnaście punktów, w których pozostały już tylko fundamenty. Zachowane filary mają szerokość 1,55-1,65 metra i zostały wzniesione w technice opus vittatum - z nieregularnych, prostokątnych bloków kamiennych o wysokości około 10 cm i szerokości 25 cm, łączonych zaprawą wapienną z piaskiem. To właśnie ta technika budowlana pozwala datować konstrukcję na wczesne stulecia naszej ery.

Jak dotrzeć?

Ruiny akweduktu leżą na obrzeżach Altei, wśród dróg polnych i ogrodów, i stanowią jeden z punktów lokalnej trasy pieszej Ruta Magenta. To najwygodniejszy sposób na dotarcie do zabytku - spacer prowadzi przez tereny rolnicze typowe dla tej części Costa Blanca, z dala od turystycznego zgiełku wybrzeża. Warto zaplanować wizytę jako część dłuższego spaceru, bo samo miejsce nie oferuje infrastruktury turystycznej - nie ma tu kas, tablic informacyjnych w wielu językach ani wyznaczonego parkingu.

Historia po rzymskim upadku

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego część trasy dawnego akweduktu nie została zapomniana. W średniowieczu funkcjonowała pod nazwą Séquia Blanca, a między XVII a XVIII wiekiem mieszkańcy Altei przebudowali ją, wykorzystując zachowane odcinki starej rzymskiej konstrukcji do stworzenia nowego kanału irygacyjnego - Rec Nou. Współczesne odkrycie i udokumentowanie ruin przypisuje się ojcu Beldzie, byłemu dyrektorowi Muzeum Archeologicznego w Alicante, który zajął się nimi w latach 40. XX wieku. W 2011 roku, 15 kwietnia, akwedukt otrzymał status Bien de Interés Cultural (odpowiednik polskiego pomnika historii) w kategorii zabytku.

Czy warto zobaczyć?

Akwedukt nie jest tak monumentalny jak wielkie rzymskie budowle w Segowii czy Tarragonie, ale ma swój urok - to autentyczne, niewyremontowane ruiny w naturalnym otoczeniu, bez tłumów i biletów wstępu. Dla miłośników historii i archeologii to rzadka okazja, by zobaczyć ślady rzymskiej inżynierii wodnej w formie niemal nietkniętej współczesną rekonstrukcją. Warto jednak pamiętać, że presja urbanizacyjna w regionie stanowi realne zagrożenie dla zachowanych fragmentów - część zabudowy powstała w bezpośrednim sąsiedztwie, a miejscami wręcz nad archeologicznymi pozostałościami.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma rzymski akwedukt w Altei? Konstrukcję datuje się na II lub III wiek n.e., co czyni ją jedną z najstarszych zachowanych budowli inżynieryjnych w regionie Marina Baixa.

Do czego służył akwedukt? Doprowadzał wodę z rzeki Algar do pól uprawnych i rzymskich osad w okolicy - do wzniesienia Tossal de la Pila oraz w kierunku dzisiejszego Albiru.

Czy wstęp na teren ruin jest płatny? Nie, miejsce jest ogólnodostępne i nieogrodzone, leży na trasie pieszej Ruta Magenta wśród pól i sadów na obrzeżach Altei.

Czy akwedukt ma status zabytku? Tak, 15 kwietnia 2011 roku został wpisany na listę Bien de Interés Cultural jako zabytek (monumento).