Torre Mas Enrich

Torre Mas Enrich, zwana także Torre del Moro, to średniowieczna wieża obronna w dzielnicy Horta w Barcelonie, wpisana do rejestru dóbr kultury o znaczeniu lokalnym. Stoi przy Plaça Ciutadella, na rogu z ulicą Coimbra, w miejscu, które od wieków nazywane jest la Ciutadella.

Skąd wzięła się nazwa?

Budowla powstała w XVI wieku jako strażnica wchodząca w skład dawnego folwarku Mas Enrich, później znanego jako Mas Fontanet. Leżała na szlaku, którym oddziały wojskowe przemieszczały się w stronę zamku Valldaura w górach Collserola, zatrzymując się tu na odpoczynek. Podczas wojny o sukcesję hiszpańską gościł tu nawet arcyksiążę Karol Habsburg z żoną — rodzina Fontanet popierała bowiem stronę austriacką, a odosobniona wieża na obrzeżach miasta dawała poczucie bezpieczeństwa. Swoją popularną nazwę, Torre del Moro (Wieża Maura), zawdzięcza rzeźbionym głowom zdobiącym jedno z okien: kobiecie i mężczyźnie w turbanie.

Co zobaczysz na miejscu?

Wieża ma plan kwadratu, wzniesiona jest z nieregularnego muru z narożnikami wzmocnionymi kamieniem, częściowo zastąpionymi później cegłą. Wejście prowadzi przez ostrołukową bramę, a fasadę przecinają dwa gotyckie okna w stylu maswerkowym (konopialnym) — to właśnie w jednym z nich zachowały się wspomniane rzeźbione popiersia. Choć budynek od lat znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, jego architektura wciąż pozwala odczytać średniowieczny rodowód i kolejne warstwy historii, jakie na niej zostawiły następne stulecia.

Jak zmieniała się wieża przez wieki?

Po okresie militarnym i szlacheckim Horta stała się dzielnicą garbarską — w XVIII wieku obfitość wody w tej okolicy napędzała liczne warsztaty skórzane, a wieża i przyległe zabudowania służyły produkcji przemysłowej. W połowie XX wieku mieściła się tu odlewnia. W czasach dyktatury Franco w murach budynku ukryto nielegalną drukarnię wydawnictw komunistycznych, której władze nigdy nie odkryły — co dziś jest jednym z ważniejszych wątków lokalnej pamięci historycznej dzielnicy.

W jakim stanie jest dziś?

Obecnie Torre Mas Enrich znajduje się w stanie poważnego zaniedbania: teren służył jako skład złomu, a widoczna degradacja konstrukcji doprowadziła do zamknięcia obiektu ze względu na ryzyko zawalenia. Ratusz Barcelony prowadzi rozmowy w sprawie przejęcia wieży, a mieszkańcy Horty od lat naciskają na jej odrestaurowanie i włączenie do dziedzictwa dzielnicy. Z tego powodu obiekt nie jest udostępniony do zwiedzania od wewnątrz — można go oglądać wyłącznie z zewnątrz, spacerując po Plaça Ciutadella.

Jak dotrzeć?

Wieża leży w głębi dzielnicy Horta, w północnej części Barcelony, i jest dostępna komunikacją miejską z centrum miasta. To dobry przystanek dla osób zwiedzających Horta przy okazji spaceru po tej spokojnej, mniej turystycznej części Barcelony, z dala od tłumów w centrum.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka wieży? Nie — budynek jest zamknięty dla zwiedzających ze względu na zły stan techniczny i ryzyko zawalenia. Można go oglądać jedynie z zewnątrz.

Skąd wzięła się nazwa Torre del Moro? Od rzeźbionych głów zdobiących jedno z gotyckich okien wieży — przedstawiają one kobietę i mężczyznę w turbanie.

Jak stara jest ta wieża? Pochodzi z XVI wieku, choć niektóre elementy architektoniczne wskazują na dalsze przebudowy w kolejnych stuleciach.

Czy wieża jest chroniona prawnie? Tak, figuruje w katalogu dóbr kultury o znaczeniu lokalnym, choć mimo to przez lata pozostawała zaniedbana.