Elogio del agua

Elogio del agua to monumentalna rzeźba Eduardo Chillidy zawieszona nad wodą w Parc de la Creueta del Coll w Barcelonie, w dzielnicy Gràcia, blisko granicy z Horta.

Co to za miejsce?

Park powstał w dawnym kamieniołomie, który przez dekady zaopatrywał Barcelonę w kamień budowlany. Gdy wyrobisko wyczerpano, pozostał głęboki, skalny lej — trudny teren, z którym trzeba było coś zrobić przed Igrzyskami Olimpijskimi 1992 roku. Architekci Josep Martorell, Oriol Bohigas i David Mackay zaprojektowali park w ramach programu „nou urbanisme", nowej polityki urbanistycznej Barcelony, która zamieniała zaniedbane i przemysłowe zakątki miasta w przestrzenie publiczne. Na dnie starego kamieniołomu urządzono płytki basen, otoczony palmami, huśtawkami i budką z przekąskami — latem to jedno z najpopularniejszych miejsc do ochłody wśród mieszkańców Gràcii.

Dlaczego rzeźba wisi nad wodą?

Centralnym punktem parku jest właśnie „Elogio del agua" („Pochwała wody"), praca Eduardo Chillidy z 1987 roku. To ogromna forma z betonu zbrojonego, ważąca ponad 50 ton, zawieszona nad taflą wody na czterech stalowych linach zakotwiczonych w skalnych ścianach dawnego kamieniołomu. Paradoks polega na tym, że mimo swojej masy rzeźba wydaje się lekka i niemal unosi się w powietrzu — napięcie między ciężarem materiału i wrażeniem zawieszenia jest zresztą jednym z powtarzających się motywów w twórczości Chillidy, znanego przede wszystkim z monumentalnych form w stali i żelazie.

Co symbolizuje ta forma?

Umieszczenie masywnej formy tuż nad powierzchnią wody nie jest przypadkowe — dzieło odwołuje się do mitu o Narcyzie, zapatrzonym we własne odbicie. Woda w basenie działa jak zwierciadło, w którym rzeźba (a wraz z nią widz) odnajduje swoje odbicie, budując dialog między masywną, surową formą betonu a spokojną, ruchliwą powierzchnią wody. To połączenie geologii miejsca — skalnego wyrobiska — z wodą i sztuką współczesną czyni Creueta del Coll unikatowym przykładem rewitalizacji terenu poprzemysłowego.

Co jeszcze warto zobaczyć w parku?

Przy wejściu do parku stoi „Tòtem" (1987) amerykańskiego artysty Ellswortha Kelly'ego — kolejna praca zrealizowana w ramach tego samego programu artystycznego, dopełniająca minimalistyczny, ale mocno oddziałujący zestaw sztuki publicznej w Creueta del Coll. Warto zaplanować spacer wokół basenu z kilku punktów widzenia — rzeźba Chillidy wygląda inaczej z góry, od strony skalnych ścian, i inaczej z poziomu wody, gdzie najlepiej widać jej zawieszenie na linach.

Jak dojechać i kiedy odwiedzić?

Park znajduje się w północnej części Gràcii, w spokojnej, mieszkalnej okolicy, do której najwygodniej dojechać autobusem lub taksówką — nie ma tu bezpośredniego dostępu metrem. Wejście jest bezpłatne i park jest otwarty przez cały rok, ale basen pełni funkcję kąpieliska tylko w miesiącach letnich. Poza sezonem kąpielowym miejsce jest znacznie spokojniejsze i lepiej nadaje się do kontemplacji samej rzeźby, bez tłumu dzieci bawiących się w wodzie.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował rzeźbę „Elogio del agua"? Autorem jest Eduardo Chillida, jeden z najważniejszych hiszpańskich rzeźbiarzy XX wieku, znany z monumentalnych form metalowych i betonowych badających relacje przestrzeni, ciężaru i pustki.

Z jakiego roku pochodzi rzeźba? Praca została zrealizowana w 1987 roku, w tym samym czasie co cały park, powstały w ramach przedolimpijskiego programu rewitalizacji Barcelony.

Czy można podejść blisko rzeźby? Tak, ścieżki wokół basenu prowadzą blisko wody, skąd widać zarówno konstrukcję nośną, jak i samą formę zawieszoną nad powierzchnią.

Czy wstęp do parku jest płatny? Nie, Parc de la Creueta del Coll jest ogólnodostępnym parkiem miejskim, wstęp jest bezpłatny przez cały rok.