Torre de los Verdiales

Torre de los Verdiales to niewielka, częściowo zniszczona wieża strażnicza pochodząca z epoki islamskiej, wznosząca się w paśmie górskim Montes de Málaga, na terenie gminy Malaga w Andaluzji. Figuruje w katalogu ochrony archeologicznej malagańskiego planu zagospodarowania przestrzennego (PGOU) pod numerem 081 i podlega ochronie prawnej najwyższego stopnia.

Czym była ta wieża?

Torre de los Verdiales należała do sieci wewnętrznych wież strażniczych, wznoszonych w celu kontrolowania dróg i pilnowania okolicznych terenów rolniczych - w odróżnieniu od wież nadbrzeżnych, które strzegły wybrzeża przed najazdami z morza. Z jej punktu widokowego rozciąga się widok na doliny rzek Guadalmedina, Guadalhorce i Campanillas, a wieża utrzymywała wzrokowy kontakt sygnałowy z pobliską Torre del Prado - w razie zagrożenia strażnicy przekazywali sobie ostrzeżenia ogniem lub dymem wzdłuż całego łańcucha strażnic.

Jak zbudowana jest wieża?

Budowla ma kształt cylindryczny, na planie koła, o średnicy pięciu metrów i wysokości czterech metrów. Mury wzniesiono z kamienia piaskowcowego i łupkowego, układanego z poziomymi warstwami cienkich płytek łupkowych, spajanych zaprawą wapienną. Zachowały się nikłe ślady wapiennego tynku, którym niegdyś pokryto elewację. Do dziś przetrwała jedynie dolna, lita część konstrukcji, wypełniona kamieniami zespolonymi zaprawą wapienną - górne partie wieży uległy zniszczeniu i się nie zachowały.

Gdzie stoi wieża i jak do niej dotrzeć?

Wieża wznosi się na wysokości 569 metrów nad poziomem morza, na łupkowym wzgórzu górującym nad okoliczną doliną. Dojazd prowadzi zwykle od miejscowości Casabermeja w kierunku Venta de las Ánimas, skąd odchodzi droga do pobliskiej pustelni (ermita) Los Verdiales, leżącej już blisko samej wieży. Teren jest dostępny pieszo, ale wieża nie jest formalnie udostępniona do zwiedzania - nie ma tam infrastruktury turystycznej ani oznakowanej trasy.

W jakim stanie zachowania jest zabytek?

Stan zachowania oceniono jako niski - wieża jest częściowo zniszczona. Do degradacji przyczyniły się zarówno czynniki naturalne, przede wszystkim erozja powierzchniowa, jak i działalność człowieka: prace ziemne związane z tarasowaniem terenu, wylesianie okolicy oraz nielegalne poszukiwania i dewastacja przez poszukiwaczy skarbów. Teren, na którym stoi wieża, jest własnością prywatną, lecz objęty jest ochroną planistyczną najwyższego stopnia (strefa typu 1, pełna ochrona archeologiczna, zakaz jakiejkolwiek zabudowy) oraz ogólną ochroną wynikającą z hiszpańskiego dekretu o ochronie zamków z 1949 roku. Malagański plan zagospodarowania proponuje jej konsolidację, oczyszczenie i częściową restytucję w ramach szerszego programu ratowania wież obronnych regionu.

Czy to to samo, co słynne verdiales z Malagi?

Nazwa wieży bywa mylona ze słynnym verdiales - tradycyjnym stylem muzyczno-tanecznym z okolic Malagi, wykonywanym z towarzyszeniem gitar, skrzypiec, tamburynów i kastanietów podczas świąt ludowych, zwłaszcza w okresie bożonarodzeniowym. Mimo wspólnej nazwy to dwa odrębne byty: jeden to zabytek architektury obronnej w Montes de Málaga, drugi - żywa tradycja muzyczna regionu. Oba prawdopodobnie zawdzięczają nazwę tej samej okolicy lub charakterystycznej dla niej roślinności, nie zaś sobie nawzajem.

Najczęstsze pytania

Z jakiego okresu pochodzi Torre de los Verdiales? Z epoki islamskiej, według katalogu zabytków Malagi z okresu średniowiecza muzułmańskiego.

Czy można zwiedzać wieżę? Teren jest dostępny pieszo, ale wieża nie jest formalnie udostępniona do zwiedzania - brak infrastruktury turystycznej.

Jak duża jest wieża? Ma pięć metrów średnicy i cztery metry wysokości; zachował się jedynie dolny, lity fragment konstrukcji.

Czy wieża ma związek z muzyką verdiales? Nie - to jedynie zbieżność nazw. Wieża to zabytek obronny, a verdiales to odrębna tradycja muzyczno-taneczna Malagi.

Jak dotrzeć do wieży? Najlepiej z Casabermeja, w kierunku Venta de las Ánimas, a następnie drogą prowadzącą do pustelni Los Verdiales, blisko której stoi wieża.