Acueducto de San Telmo

Acueducto de San Telmo to zabytkowy akwedukt w Maladze, jedna z najważniejszych XVIII-wiecznych budowli hydrotechnicznych w Hiszpanii, wznosząca się w dzielnicy Ciudad Jardín.

Skąd wziął się akwedukt w Maladze?

W XVIII wieku Malaga przeżywała dynamiczny rozwój – rosła liczba mieszkańców, kwitł handel, a miasto pilnie potrzebowało nowego źródła wody, bo dotychczasowe fontanny i studnie nie wystarczały. Inicjatorem budowy był biskup diecezji malagueńskiej, José de Molina Lario y Navarro, a projekt powierzono architektowi Josému Martínowi de Aldehueli, który miał już doświadczenie w pracach hydraulicznych. Król Karol III zatwierdził przedsięwzięcie dekretem królewskim 21 września 1782 roku. Prace trwały dwa lata – od października 1782 do września 1784.

Jak działa i co zobaczysz na miejscu?

Akwedukt prowadzi wodę z rzeki Guadalmedina do centrum miasta na dystansie 10,8 km. Trasa obejmuje 33 mosty, 30 odcinków akweduktowych oraz kilka zbiorników (tzw. arcas), które regulowały przepływ. Ciekawostką konstrukcyjną są dwa równoległe kanały biegnące jeden nad drugim – jeden odprowadzał wodę pitną do miasta, drugi służył do nawadniania okolicznych gospodarstw. Taki układ pokazuje, jak precyzyjnie zaplanowano zaopatrzenie w wodę zarówno dla mieszkańców, jak i dla rolnictwa. Spacerując wzdłuż zachowanych fragmentów w Ciudad Jardín, można podziwiać kamienne łuki i mostowe przęsła, które do dziś robią wrażenie skalą inżynieryjnego przedsięwzięcia sprzed dwóch i pół wieku.

Skąd wzięła się nazwa?

Pierwotnie budowlę nazywano od nazwiska fundatora – biskupa Molina Lario. Nazwa zmieniła się w 1804 roku, gdy zarząd nad akweduktem przejęło Colegio Naval de San Telmo (Kolegium Morskie św. Telma) – stąd dzisiejsza nazwa Acueducto de San Telmo.

Czy warto zaplanować wizytę?

Akwedukt działał nieprzerwanie od końca XVIII wieku aż do połowy XX wieku, gdy stopniowo wychodził z użytku wraz z rozwojem nowoczesnej sieci wodociągowej. W 2009 roku wpisano go na listę dóbr kultury (Bien de Interés Cultural) w kategorii miejsca historycznego, co potwierdza jego wartość jako zabytku techniki. Dla turystów zainteresowanych historią inżynierii i architektury XVIII wieku to nietypowy, mało zatłoczony punkt na mapie Malagi – dobre uzupełnienie zwiedzania centrum miasta o coś z dala od głównych szlaków turystycznych.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Acueducto de San Telmo? Projekt powstał pod kierunkiem architekta Josému Martína de Aldehueli, a inicjatorem budowy był biskup José de Molina Lario y Navarro.

Kiedy zbudowano akwedukt? Budowa trwała od października 1782 do września 1784 roku, po zatwierdzeniu przez króla Karola III.

Skąd akwedukt czerpał wodę? Woda pochodziła z rzeki Guadalmedina i była transportowana do miasta na dystansie 10,8 km.

Dlaczego nazywa się San Telmo? Nazwa pochodzi od Colegio Naval de San Telmo, które w 1804 roku przejęło zarząd nad akweduktem – wcześniej nosił on nazwisko fundatora, biskupa Molina Lario.