Torre de Biel

Torre de Biel to średniowieczna wieża obronna stojąca w miejscowości Biel, w prowincji Saragossa, w regionie Aragonia w północno-wschodniej Hiszpanii. Wieża wznosi się na niewielkim wzniesieniu tuż obok kościoła parafialnego, na wysokości nieco przewyższającej resztę zabudowy wsi, i dominuje nad doliną rzeki Arba de Biel. Biel leży w historycznej krainie Cinco Villas (Pięciu Miast), znanej z bogatego dziedzictwa średniowiecznych warowni granicznych.

Jaka jest historia wieży?

Obecna wieża powstała w XI wieku, za panowania królów Sancho Wielkiego i Ramiro I, w okresie gdy tereny te stanowiły ważny punkt graniczny Królestwa Aragonii. Ze względu na strategiczne położenie budowla znajdowała się w rękach królewskich – w XII wieku udokumentowano pobyt w niej króla Ramiro II, w czasach gdy zarządzał nią w jego imieniu Castán de Biel. W XV wieku król Martín I przekazał posiadłość Ramónowi de Mur, a w 1444 roku jego spadkobiercy sprzedali wieżę wraz z okolicznymi dobrami arcybiskupowi Saragossy, Dalmau de Mur. Mimo że kościelna jurysdykcja nad samą miejscowością należała do diecezji pampeluńskiej, wieża pozostawała pod kontrolą arcybiskupstwa saragoskiego jeszcze w XVIII wieku. W 1551 roku przeprowadzono prace przebudowy zlecone przez Hernanda de Aragón. W 1996 roku, dzięki finansowaniu hiszpańskiego Ministerstwa Kultury, odnowiono dach budowli, a w 2006 roku wieża została oficjalnie wpisana na listę Bien de Interés Cultural (Dobro Kultury o Znaczeniu Ogólnym) przez władze Aragonii.

Co zobaczysz na miejscu?

Torre de Biel wyróżnia się nietypowym, pięciokątnym planem – dłuższe boki mierzą około 20 metrów, krótsze około 10 metrów, a całość osiąga wysokość niemal 30 metrów. Budowla wzniesiona jest w technice ciosanego kamienia (sillería), co nadaje jej surowy, monumentalny charakter typowy dla warownych wież granicznych tego regionu. Elewacje, zwłaszcza od strony wschodniej i zachodniej, przecinają liczne wąskie otwory okienne oraz strzelnicze, o znacznym rozglifieniu ku wnętrzu – rozwiązanie typowe dla obronnej architektury średniowiecznej. Wnętrze podzielone jest na cztery kondygnacje, z najbardziej reprezentacyjną salą – dawną salą główną – umieszczoną na najwyższym poziomie, a pod budowlą znajduje się podziemna piwnica magazynowa. Dach o czterech połaciach zastąpił prawdopodobnie pierwotne, zwieńczone blankami zwieńczenie wieży. Całość, wraz z prawdopodobnymi śladami dawnych murów obronnych, tworzy spójny przykład architektury militarnej Cinco Villas.

Jak dotrzeć na miejsce?

Biel leży w sercu Cinco Villas, w prowincji Saragossa, w otoczeniu typowego dla Aragonii krajobrazu przedgórskiego Pirenejów. Wieża znajduje się w samym centrum wsi, obok kościoła parafialnego, co czyni ją łatwo dostępną dla odwiedzających spacerujących po miejscowości. Ze względu na niewielką skalę Biel zwiedzanie samej wieży i przyległej starówki zajmuje stosunkowo niewiele czasu, dzięki czemu można je łączyć z odwiedzinami innych warownych miejscowości regionu Cinco Villas.

Kiedy przyjechać?

Region Cinco Villas charakteryzuje się kontynentalnym klimatem aragońskim, z gorącymi latami i chłodniejszymi, często wietrznymi porami przejściowymi. Wiosna i jesień sprzyjają spacerom po okolicy i oglądaniu kamiennej architektury wsi bez uciążliwego upału.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Torre de Biel? Wieża stoi w miejscowości Biel, w prowincji Saragossa, w regionie Cinco Villas w Aragonii, na niewielkim wzniesieniu obok kościoła parafialnego wsi.

Z jakiego okresu pochodzi wieża? Obecna konstrukcja powstała w XI wieku, za panowania Sancho Wielkiego i Ramiro I, choć była później przebudowywana, między innymi w 1551 roku.

Jaki status ochronny posiada obiekt? Wieża została w 2006 roku wpisana na listę Bien de Interés Cultural przez rząd Aragonii, co zapewnia jej status chronionego zabytku.

Co jest charakterystyczne w jej konstrukcji? Nietypowy pięciokątny plan, wysokość sięgająca niemal 30 metrów oraz liczne wąskie otwory strzelnicze wyróżniają ją na tle innych wież obronnych regionu.