Tornabous town hall

Ratusz w Tornabous (Ajuntament de Tornabous) stoi w centrum niewielkiej miejscowości Tornabous, w regionie Urgell, w prowincji Lleida.

Gdzie znajduje się budynek?

Tornabous leży w Katalonii, w prowincji Lleida, w historycznym regionie Urgell. Budynek ratusza zajmuje dawną rezydencję szlachecką znaną jako Casa dels Pujalt, przy współrzędnych 41,70151°N, 1,05287°E.

Jaka jest historia budynku?

Kamienicę wzniosła rodzina Pujalt — Salvador Pujalt wraz z synem Joanem — w 1586 roku. Czterdzieści lat później, w 1626 roku, gdy urząd lokalnego magistrata sprawował Albert de Pujalt, w rezydencji zatrzymał się król Filip IV podczas podróży przez te ziemie.

Nazwa budynku zmieniła się w XIX wieku. W 1813 roku majątek odziedziczyła Teresa Llenes i de Pujalt, która poślubiła Ferrana Rogera de Llúrię i Agustína, potomka słynnego admirała Rogera de Llúria. Od tego małżeństwa budynek zaczęto nazywać Casa dels Llúries. W 1820 roku rezydencja stała się główną siedzibą poboru dziesięciny (casa major delmera) dla okolicznych ziem. Ta administracyjna funkcja utrzymała się do dziś — w tych samych murach mieści się obecnie urząd gminy Tornabous.

Co warto zobaczyć w architekturze?

Budynek reprezentuje typowy XVI-wieczny renesansowy dwór miejski. Ma trzy poziomy: parter, piętro reprezentacyjne i strych zaprojektowany jako otwarta galeria. Wejście główne to prostokątny portal obramowany profilowaną, prostą opaską kamienną. Ten sam motyw obramowania powtarza się w trzech oknach górnego piętra, z których dwa mają podział trójdzielny — charakterystyczny detal katalońskiej architektury szlacheckiej tego okresu.

Jaki jest szerszy kontekst historyczny Tornabous?

Pierwsze wzmianki o Tornabous wiążą się z ponownym osiedleniem tych ziem przez rycerza Isarta na rozkaz hrabiego Ermengola IV z Urgell. W 1139 roku Ramon Arnau otrzymał od hrabiego majątki Tornabous i Almenara. Najważniejszy zwrot w historii miejscowości nastąpił w 1318 roku, gdy opat klasztoru w Poblet, Copons, wykupił Tornabous od Pere Genera — od tego momentu przez blisko sześć wieków, aż do dziewiętnastowiecznej desamortyzacji majątków kościelnych, teren podlegał klasztorowi cystersów w Poblet.

Jak dotrzeć na miejsce?

Tornabous leży w sercu Urgell, między Cerverą i Tàrregą, w łatwym zasięgu drogowym z Lleidy i Barcelony. Budynek ratusza stoi w centrum miejscowości, więc najlepiej zwiedzać go pieszo, łącząc z przechadzką po pobliskich uliczkach starej zabudowy.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Jako aktywny urząd gminy, budynek ogląda się głównie z zewnątrz — dostęp do wnętrza wiąże się z godzinami pracy administracji, od poniedziałku do piątku. Fasadę i detale architektoniczne można podziwiać przez cały rok, a wiosna i jesień to najwygodniejsze sezony na zwiedzanie Urgell ze względu na łagodny klimat.

Najczęstsze pytania

Czy ratusz w Tornabous można zwiedzać wewnątrz? Budynek jest aktywnym urzędem gminnym, więc dostęp do wnętrza ograniczony jest do godzin pracy administracji i spraw urzędowych. Fasada i architektura zewnętrzna są widoczne bez ograniczeń przez cały rok.

Dlaczego budynek nazywano też Casa dels Llúries? Nazwa pochodzi od małżeństwa dziedziczki Teresy Llenes i de Pujalt z Ferranem Rogerem de Llúrią i Agustínem w XIX wieku — potomkiem rodu słynnego admirała Rogera de Llúria.

Jaki król odwiedził tę rezydencję? Filip IV zatrzymał się w budynku w 1626 roku, w czasach, gdy funkcję lokalnego magistrata sprawował Albert de Pujalt.

Co oznaczało określenie „casa major delmera"? To była dawna główna siedziba poboru dziesięciny — podatku kościelnego płaconego w naturze — którą budynek pełnił od 1820 roku, zanim stał się siedzibą władz gminnych.