Tirah Memorial

Tirah Memorial to kamienny obelisk w Bonn Square w centrum Oksfordu, upamiętniający żołnierzy 2. batalionu Oxfordshire Light Infantry, którzy zginęli w latach 1897–98 podczas wyprawy w rejon Tirah i kampanii na pograniczu Pendżabu. To skromny, często pomijany przez turystów zabytek, za to z bardzo ciekawą historią.

Czego dotyczy pomnik?

Pomnik poświęcono brytyjskim żołnierzom walczącym na północno-zachodniej granicy Indii Brytyjskich. Wyprawa Tirah miała na celu stłumienie buntu plemion zamieszkujących te tereny. Na obelisku wypisano nazwiska 61 lub 62 mężczyzn, zależnie od źródła. Co zaskakujące, zdecydowana większość z nich nie zginęła w walce: spośród 62 wymienionych aż 53 zmarło na choroby, które w trudnych warunkach kampanii zabijały częściej niż wrogi ogień.

Kiedy i przez kogo powstał?

Pomnik odsłonięto 6 lipca 1900 roku podczas uroczystości z udziałem lokalnych dygnitarzy. Zaprojektował go Francis Inigo Thomas, znany raczej jako projektant ogrodów i artysta, a wykonała firma Franklin z Deddington. Obelisk ma około 25 stóp (ok. 7,6 m) wysokości i został wykuty z kamienia z kamieniołomu Monk's Park w Bath, a stoi na cokole z kamienia z Doulting. W 1972 roku wpisano go na listę zabytków chronionych. Wiele źródeł nazywa go pierwszym wolno stojącym pomnikiem wojennym w Oksfordzie.

Dlaczego plac nazywa się Bonn Square?

Dzisiejszy plac był dawniej cmentarzem przykościelnym parafii St Peter-le-Bailey. Podczas kopania fundamentów pod pomnik robotnicy natrafili na ludzkie szczątki, które następnie pochowano ponownie na cmentarzu Osney. Obecną nazwę plac otrzymał w 1974 roku, na cześć Bonn, niemieckiego miasta partnerskiego Oksfordu. Obelisk z epoki imperium stoi więc dziś w miejscu, którego nazwa symbolizuje powojenne pojednanie.

Jak wygląda dziś?

Pomnik bywa opisywany jako zapomniany. Jeden z lokalnych historyków w niedawnej książce zestawił go z lepiej utrzymanymi oksfordzkimi pomnikami wojennymi i określił jako zaniedbany, zmierzający ku ruinie. Mimo to warto się przy nim zatrzymać: to dobry punkt, by zastanowić się nad tym, jak miasto pamięta (lub zapomina) o epizodach imperialnej przeszłości.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Tirah Memorial? W Bonn Square w centrum Oksfordu, w Anglii, w pobliżu głównych ulic handlowych.

Czy wstęp jest płatny? Nie. To pomnik na otwartym placu miejskim, który można obejrzeć o każdej porze.

Kogo upamiętnia pomnik? Żołnierzy 2. batalionu Oxfordshire Light Infantry, którzy zmarli w latach 1897–98 w czasie wyprawy Tirah i kampanii na pograniczu Pendżabu.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Zwykle wystarczy kilka minut, ale warto przeczytać nazwiska wyryte na obelisku i rozejrzeć się po otoczeniu placu.

Czy to zabytek chroniony? Tak, od 1972 roku figuruje na liście zabytków Anglii.

Dla kogo?

Dla miłośników historii wojskowości, spacerowiczów odkrywających mniej oczywiste zakątki Oksfordu oraz osób zainteresowanych tym, jak brytyjskie miasta upamiętniają dawne kampanie kolonialne. Trasę łatwo połączyć ze zwiedzaniem pobliskich zabytków centrum miasta.