Shelley Memorial

Shelley Memorial to marmurowy pomnik poety Percy'ego Bysshe'a Shelleya w University College w Oksfordzie. Rzeźba stoi w specjalnie zaprojektowanej kaplicy-niszy na terenie college'u i należy do najbardziej niezwykłych wnętrz tej uczelni.

Kim był Shelley i dlaczego pomnik stoi akurat tutaj?

Percy Bysshe Shelley (1792–1822) to jeden z czołowych angielskich poetów romantycznych. Krótko studiował w University College, ale został z uczelni wydalony w 1811 roku za autorstwo broszury „The Necessity of Atheism". Po latach ta sama uczelnia postanowiła uhonorować dawnego studenta, którego wyrzuciła. Ta ironia losu jest częścią uroku miejsca.

Skąd się wziął pomnik?

Dzieło wykonał rzeźbiarz Edward Onslow Ford z białego marmuru. Zamówiła je w 1890 roku Lady Jane Shelley, synowa poety, z myślą o setnej rocznicy jego urodzin w 1892 roku. Pierwotnie rzeźba miała stanąć przy grobie poety na Cmentarzu Protestanckim w Rzymie. Pod koniec 1891 roku okazało się jednak, że zajęłaby miejsce przy sąsiednim grobie Edwarda Trelawny'ego, a jego córka nie wyraziła zgody. Lady Shelley zwróciła się więc do Benjamina Jowetta, a ten do Timothy'ego Brighta, rektora University College. Uczelnia przyjęła dar, choć nie miała środków na odpowiednie pomieszczenie. Lady Shelley dołożyła 500 funtów, a oprawę architektoniczną zaprojektował Basil Champneys.

Uroczyste odsłonięcie odbyło się 14 czerwca 1893 roku.

Co zobaczymy w środku?

Pomnik przedstawia martwe ciało poety w naturalnej wielkości, spoczywające na podstawie. Całość otacza starannie zaprojektowana oprawa architektoniczna, która ma nadawać wnętrzu uroczysty, niemal sakralny nastrój. W latach 80. XX wieku podjęto próbę odtworzenia pierwotnej kolorystyki, a w latach 2002–2003 usunięto ciemne drewniane boazerie i przywrócono przestrzeni pierwotny wygląd.

Jak oceniano pomnik?

Przyjęcie dzieła było początkowo mieszane. Przez wiele lat nie cieszyło się dużym uznaniem, a na początku XX wieku trzykrotnie rozważano przeniesienie rzeźby gdzie indziej. Studenckie żarty wokół pomnika były na tyle częste, że pozłacany wieniec laurowy zdjęto w latach 30. XX wieku; jego fragmenty trafiły do archiwum college'u.

Praktyczne wskazówki

• Pomnik znajduje się na terenie University College (High Street), który jest czynną uczelnią, więc zwiedzanie zależy od zasad panujących w danym dniu. Sprawdź godziny i warunki wstępu na stronie college'u.
• Wizyta zajmuje zwykle kilkanaście minut, dlatego dobrze łączy się ze spacerem po centrum Oksfordu.
• Miłośnicy literatury znajdą tu wyjątkowy kontekst do poezji romantyzmu.

Najczęstsze pytania

Czy Shelley jest pochowany w Oksfordzie? Nie. Poeta zmarł w 1822 roku we Włoszech, a jego grób znajduje się w Rzymie. Oksfordzki pomnik jest hołdem, a nie miejscem pochówku.

Kto wykonał pomnik? Edward Onslow Ford, rzeźbiarz, który wykonał dzieło z białego marmuru.

Dlaczego Shelley opuścił uczelnię? Został wydalony w 1811 roku po opublikowaniu broszury „The Necessity of Atheism".

Kiedy odsłonięto pomnik? 14 czerwca 1893 roku.

Kto zaprojektował oprawę architektoniczną? Basil Champneys.