Théâtre du Jeu de Paume

Théâtre du Jeu de Paume to jeden z najstarszych czynnych teatrów Aix-en-Provence, wzniesiony w miejscu dawnego królewskiego kortu do gry w paume — francuskiego przodka tenisa, na którym podobno grywał Ludwik XIV w 1660 roku.

Jak powstał teatr?

Budowę rozpoczęto w 1756 roku według planów markiza de la Barben, ówczesnego konsula miasta i architekta-amatora. Pieniądze na wykup i przebudowę kortu sportowego złożyli rzemieślnicy z Aix, którzy w ten sposób sfinansowali powstanie sceny dla miasta. Budynek otwarto dla publiczności w 1787 roku, choć wnętrze pozostawało wówczas surowe, bez dekoracji. Miasto Aix-en-Provence stało się właścicielem obiektu w 1829 roku.

Co zmieniło się we wnętrzu na przestrzeni wieków?

Największa przebudowa XIX wieku przypadła na lata 1886–1888: przesunięto tylną ścianę sceny, dzięki czemu doszło około 200 nowych miejsc, a prace objęły też fasadę i konstrukcję lóż. Charakterystyczny eliptyczny plafon ze scenami przedstawiającymi „geniusza muzyki", utrzymany w stylu łączącym motywy renesansowe z rokokowymi, pochodzi z 1887 roku. W kolejnych dekadach teatr był jeszcze kilkukrotnie modernizowany: fotele wymieniono w 1953 roku, fasadę odnowiono w 1960, a scenę przebudowano w 1978. Największą, kompleksową renowację przeprowadzono jednak dopiero pod koniec XX wieku — w 1998 roku miasto zamknęło teatr na dwa sezony, a spektakle przeniesiono do sali Bois de l'Aune. Odnowiony Théâtre du Jeu de Paume otworzył się ponownie w maju 2000 roku, z nową kurtyną zaprojektowaną przez malarza Gérarda Traquandiego.

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Théâtre du Jeu de Paume należy — obok teatru w Bordeaux — do zaledwie dwóch zachowanych we Francji teatrów włoskich zbudowanych jeszcze w XVIII wieku. Ten typ architektury teatralnej, z podkowiastą widownią i piętrami lóż skierowanych ku scenie, był standardem w Europie epoki oświecenia, ale niewiele takich obiektów przetrwało w oryginalnej bryle do dziś. Teatr działa nieprzerwanie jako scena miejska i dziś wchodzi w skład sieci Les Théâtres w Aix-en-Provence, obok Grand Théâtre de Provence, prezentując spektakle teatralne, taneczne i muzyczne w ramach sezonu kulturalnego miasta.

Jak dotrzeć i kiedy przyjść?

Teatr znajduje się w historycznym centrum Aix-en-Provence, w pobliżu innych zabytków starego miasta, co pozwala łatwo połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych uliczkach. Ponieważ obiekt pełni funkcję czynnej sali widowiskowej, a nie muzeum, najlepszym momentem na odwiedziny jest wieczorny spektakl z bieżącego repertuaru — bilety i program sezonu publikuje operator sieci Les Théâtres. Warto sprawdzić aktualny harmonogram przed przyjazdem, ponieważ teatr nie prowadzi zwiedzania w ciągu dnia poza wydarzeniami kulturalnymi.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Théâtre du Jeu de Paume? Budowę rozpoczęto w 1756 roku, a teatr otwarto dla publiczności w 1787 roku.

Dlaczego teatr nazywa się „Jeu de Paume"? Powstał na miejscu dawnego kortu do gry w paume, francuskiej gry sportowej poprzedzającej tenisa, z którą związana jest lokalna tradycja o Ludwiku XIV.

Czy wnętrze jest oryginalne z XVIII wieku? Częściowo — bryła budynku pochodzi z lat 1756–1787, ale dekoracja wnętrza, w tym plafon z „geniuszem muzyki", powstała podczas renowacji w 1887 roku, a kompleksowa modernizacja miała miejsce w latach 1998–2000.

Co można dziś zobaczyć w teatrze? To czynna scena miejska w ramach sieci Les Théâtres, prezentująca spektakle teatralne, taneczne i muzyczne — nie jest to obiekt muzealny zwiedzany w ciągu dnia.