Théâtre de l'Œuvre

Théâtre de l'Œuvre to teatr działający na prawym brzegu Sekwany w Paryżu, w 9. dzielnicy, przy Cité Monthiers 3 (wejście oznaczone też jako rue de Clichy 55).

Jak dotrzeć do Théâtre de l'Œuvre?

Teatr leży w spokojnej uliczce w sercu 9. dzielnicy, tuż przy ruchliwej rue de Clichy. To typowy fragment paryskiego Prawego Brzegu — gęsta sieć haussmannowskich kamienic i bocznych przejść, gdzie łatwo przeoczyć wejście, jeśli nie znać dokładnego adresu. Warto zapamiętać obie oznaczone lokalizacje: Cité Monthiers 3 oraz wejście przy rue de Clichy 55 — to ten sam budynek.

Skąd wzięła się nazwa teatru?

Nazwa Théâtre de l'Œuvre bywa źródłem nieporozumień nawet wśród badaczy teatru. Kryją się pod nią dwie różne rzeczy: budynek, który stoi tu do dziś, oraz historyczny zespół teatralny o tej samej nazwie, założony przez aktora, reżysera i producenta Aurélien Lugné-Poe. Ten zespół zaczął działać w latach 1893–1899, lecz grał w zupełnie innych paryskich teatrach — do budynku przy Cité Monthiers wprowadził się dopiero w 1919 roku, dwie dekady po zakończeniu swojej najbardziej znanej epoki.

Co łączy to miejsce z historią teatru awangardowego?

Zespół Théâtre de l'Œuvre pod wodzą Lugné-Poe zapisał się w historii jako jedna z głównych scen francuskiego symbolizmu i europejskiego modernizmu na przełomie XIX i XX wieku. Między 1893 a 1899 rokiem wystawiał sztuki zagranicznych dramaturgów oraz nowe utwory francuskich symbolistów — ale w innych paryskich teatrach, nie w tym budynku. Najgłośniejszą premierą w jego historii był "Król Ubu" Alfreda Jarry'ego z 1896 roku — bezczelna, nihilistyczna farsa, która wywołała skandal w paryskich kręgach teatralnych i do dziś uznawana jest za punkt zwrotny w historii teatru modernistycznego. Ta legendarna premiera odbyła się jednak w Nouveau-Théâtre, nie pod adresem, który dziś nosi nazwę Théâtre de l'Œuvre. Związek między tym miejscem a tamtą historią to sama nazwa zespołu — przeniesiona tu wraz z Lugné-Poe dopiero w 1919 roku.

Dla kogo jest to miejsce?

To nie jest przystanek z kolejkami turystów i przewodnikami z parasolkami — raczej kameralny, działający teatr, którego prawdziwa atrakcja to zawiła biografia. Docenią ją osoby śledzące historię francuskiego teatru i europejskiej awangardy przełomu wieków, a także wszyscy, których intryguje, jak jedna nazwa może łączyć dwa różne rozdziały tej samej historii.

Najczęstsze pytania

Czy Théâtre de l'Œuvre to ten sam teatr, w którym wystawiono "Króla Ubu"? Nie. Premiera "Króla Ubu" Alfreda Jarry'ego w 1896 roku odbyła się w Nouveau-Théâtre. Zespół Théâtre de l'Œuvre, który ją wystawił, przejął budynek przy Cité Monthiers dopiero w 1919 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się teatr? Przy Cité Monthiers 3, w 9. dzielnicy Paryża, na prawym brzegu Sekwany. Wejście oznaczone jest również jako rue de Clichy 55 — to ten sam adres.

Kim był Aurélien Lugné-Poe? Aktor, reżyser i producent, który w latach 1893–1899 prowadził zespół Théâtre de l'Œuvre i wprowadzał na paryskie sceny modernistyczny repertuar zagranicznych dramaturgów oraz francuskich symbolistów.

Czy nazwa teatru bywa myląca? Tak — odnosi się jednocześnie do budynku i do historycznego zespołu, który go później przejął, co często prowadzi do pomyłek w datowaniu wydarzeń związanych z tym miejscem.