Szubieniczna Góra

Szubieniczna Góra to wzniesienie we Wrzeszczu, w Gdańsku, tuż za gmachem Politechniki Gdańskiej. Dziś jest zielonym parkiem z punktem widokowym, ale nazwa przypomina o jej mrocznej przeszłości: przez prawie trzy stulecia było tu miejsce publicznych straceń.

Dlaczego to miejsce nazywa się Szubieniczna Góra?

Na szczycie stała szubienica, na której wykonywano wyroki śmierci na pospolitych przestępcach. Użytkowano ją od 1529 do 1804 roku. Ostatnia egzekucja na wzgórzu odbyła się w 1838 roku, tym razem bez szubienicy, za pomocą miecza kata, a ściślej topora. Wzgórze ma około 55 m wysokości, więc dawna szubienica była widoczna z daleka, co miało swoje znaczenie w czasach, gdy kara publiczna służyła też jako przestroga.

Co znajdowało się tu w XX wieku?

U podnóża wzgórza w 1914 roku powstał cmentarz bezwyznaniowy, który funkcjonował do 1966 roku. Obok działało krematorium miejskie, pierwsze w Polsce. Zgoda na kremację zwłok w Gdańsku pojawiła się w 1911 roku, a już w 1912 władze miasta zdecydowały o budowie własnego obiektu. Kompleks zaprojektował Richard Dähne, nawiązując formą do architektury gotyckiej. Krematorium działało do 1945 roku. Dawny budynek przy ulicy Traugutta służy dziś jako cerkiew prawosławna.

Na północnym stoku okolicznych wzgórz znajduje się też dawny cmentarz żydowski, założony w połowie XVIII wieku. Jest to teren dostępny dla wszystkich jako park, ale nie jest objęty ochroną jako zabytek.

Co można zobaczyć na miejscu?

Park nosi imię Romualda Traugutta, dyktatora powstania styczniowego. Z punktu widokowego rozciąga się panorama Wrzeszcza. Spacer bywa nieco niepokojący: wśród drzew wciąż leżą stare nagrobki, pozostałość po dawnych cmentarzach. To miejsce raczej do zadumy niż do głośnej rekreacji.

W zboczu wzgórza ukryty jest podziemny zbiornik wody Stary Sobieski, oddany do użytku w 1911 roku i wyłączony z eksploatacji w latach 90. XX wieku. Wnętrze udostępniono zwiedzającym, a wejście wymaga wcześniejszej rejestracji. Miasto planowało też nowe punkty widokowe przy starych zbiornikach wodnych we Wrzeszczu.

Najczęstsze pytania

Czy Szubieniczna Góra to park? Tak. Wzgórze jest zagospodarowane jako park im. Romualda Traugutta, z punktem widokowym nad Wrzeszczem.

Kiedy na wzgórzu wykonywano egzekucje? Szubienica stała tu w latach 1529–1804, a ostatnią egzekucję przeprowadzono w 1838 roku.

Czy można zwiedzić zbiornik Stary Sobieski? Tak, jego wnętrze jest udostępnione zwiedzającym, ale trzeba wcześniej się zapisać.

Gdzie leży to miejsce? We Wrzeszczu, za budynkami Politechniki Gdańskiej, w okolicy ulicy Traugutta.

Czy to dobre miejsce na spacer z widokiem? Tak, jeśli ktoś lubi spokojne, historyczne miejsca. Warto wziąć pod uwagę, że w parku widać pozostałości dawnych nagrobków.