Synagogue in Bubny

Synagoga w Bubnech to niewielki dom modlitwy z 1899 roku, ukryty na podwórzu kamienicy przy ulicy Heřmanova w praskiej dzielnicy Holešovice.

Kiedy i dlaczego powstała synagoga w Bubnech?

Budynek wzniósł na własnym podwórzu Eduard Fanta, właściciel kamienicy przy Heřmanova 719/25. Konstrukcję ukończono 31 maja 1899 roku, a pozwolenie na użytkowanie obiektu jako żydowskiego domu modlitwy władze wydały 3 września tego samego roku. Fanta nie cieszył się swoją inwestycją długo — zmarł niespełna dwa miesiące po odbiorze budynku, 20 października 1899 roku.

Jak wyglądał spór o wysokość budynku?

Urząd budowlany pierwotnie zgodził się na wysokość nieprzekraczającą siedmiu metrów. Fanta przekonał jednak urzędników, że dom modlitwy potrzebuje galerii dla kobiet, i uzyskał zgodę na podwyższenie konstrukcji o kolejne trzydzieści centymetrów. Dzięki temu budynek, mimo skromnych wymiarów 11 na 13 metrów, mógł pomieścić oddzielną przestrzeń dla kobiet zgodnie z tradycyjnym podziałem miejsc w synagodze.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek?

Synagogę wzniesiono w stylu neorenesansowym, z płaskim dachem — rozwiązaniem niecodziennym jak na koniec XIX wieku, wymuszonym zresztą przez wspomniane ograniczenia wysokościowe. Ze względu na niewielką skalę i lokalizację w głębi podwórza obiekt bywa określany jako "mała synagoga" lub po prostu "templ", w odróżnieniu od dużych, reprezentacyjnych synagog praskiego Starego Miasta.

Co się stało z synagogą podczas wojny?

Dom modlitwy służył lokalnej społeczności żydowskiej do 1941 roku. Ostatnie potwierdzone nabożeństwo z okazji bar micwy odbyło się tam 26 kwietnia 1941 roku — bohaterem uroczystości był Arno Buxbaum, który później trafił do obozu w Terezinie, a następnie do Rygi, i nie przeżył wojny. Warto przy tym odróżnić samą synagogę od stacji kolejowej Praha-Bubny, znanej jako miejsce deportacji praskich Żydów w czasie wojny — to dwa różne obiekty w tej samej dzielnicy, a dostępne źródła nie łączą bezpośrednio historii budynku przy Heřmanova z transportami deportacyjnymi.

Co znajduje się w budynku dzisiaj?

Po dekadach, w których obiekt nie pełnił funkcji religijnej, w 2020 roku przeszedł renowację. Od tego czasu w dawnej synagodze działa przestrzeń kulturalno-klubowa, wykorzystywana na wydarzenia i imprezy — dawny dom modlitwy zyskał więc drugie życie jako miejsce spotkań mieszkańców Holešovic.

Jak trafić na miejsce?

Budynek stoi w głębi podwórza kamienicy przy Heřmanova 719/25, w dzielnicy Praha 7 – Holešovice, w pobliżu tras łączących centrum Pragi z terenami nad Wełtawą. Ponieważ synagoga znajduje się na prywatnej posesji, a nie przy głównej ulicy, warto sprawdzić wcześniej godziny otwarcia ewentualnych wydarzeń, zanim wybierze się tam na spacer.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma synagoga w Bubnech? Budynek ukończono w 1899 roku, ma więc ponad sto dwadzieścia lat.

Czy to ta sama synagoga, co miejsce deportacji Żydów z Pragi? Nie. Deportacje kojarzone są ze stacją kolejową Praha-Bubny, odrębnym obiektem w tej samej dzielnicy. Synagoga przy Heřmanova to osobny, znacznie mniejszy dom modlitwy.

Czy synagoga pełni dziś funkcję religijną? Nie — nabożeństwa odbywały się tam do 1941 roku. Od 2020 roku po renowacji budynek służy jako przestrzeń kulturalna i klubowa.

Dlaczego budynek ma płaski dach? To efekt sporu z urzędem budowlanym o dopuszczalną wysokość konstrukcji — inwestor uzyskał zgodę jedynie na niewielkie podwyższenie, potrzebne na galerię dla kobiet.