Synagoga w St. Gallen

Synagoga w St. Gallen to bożnica gminy żydowskiej przy Frongartenstrasse 18, wzniesiona w latach 1880–1881. Budowla utrzymana w stylu mauretańsko-bizantyjskim wyróżnia się w szwajcarskim mieście zachodnią architekturą sakralną i należy do wpisanych na szwajcarski spis dóbr kultury obiektów chronionych.

Co warto wiedzieć o tym miejscu?

Synagogę zaprojektowało biuro Chiodera & Tschudy, to samo, które kilka lat później stworzyło bożnicę w Zurychu (1884). Powstała na zlecenie miejscowej gminy izraelickiej. Konsekracja odbyła się we wrześniu 1881 roku. Gmina w obecnej postaci została formalnie powołana w 1864 roku, a jej pierwsi członkowie przenieśli się do St. Gallen z pobliskiego Hohenems w Austrii.

Jak wygląda budynek?

Świątynię zbudowano na planie kwadratu. Nad środkiem wznosi się centralna kopuła, a w narożnikach znajdują się cztery mniejsze kopuły. Taki układ nadaje bryle zwartą, symetryczną sylwetkę, wyraźnie odróżniającą ją od otaczającej zabudowy. Wnętrze ma w całości zachowaną malowaną dekorację z czasów budowy, a sala modlitewna mieści około 250 osób.

Dlaczego styl orientalizujący?

W drugiej połowie XIX wieku w Szwajcarii popularny był orientalizujący styl mieszany, łączący motywy bizantyjskie i mauretańskie. W takiej formie stawiano synagogi w Genewie (1859), Bazylei (1868), St. Gallen (1881), Zurychu (1884) i Bernie (1906). Genewska bożnica uchodzi za wzorzec dla późniejszych realizacji w tym duchu, w tym tej w St. Gallen. Orientalne formy miały podkreślać odrębność i tradycję wspólnoty, a jednocześnie zapewniały budowli reprezentacyjny charakter w przestrzeni miejskiej.

Renowacja

Synagogę odnowiono w 2004 roku. Wystrój wnętrza pozostał niezmieniony, dzięki czemu można oglądać dekorację w kształcie bliskim oryginalnemu.

Czy można wejść do środka?

Synagoga jest czynnym domem modlitwy gminy żydowskiej, więc zwiedzanie wnętrza zależy od ustaleń z gminą. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady wstępu i ewentualne środki bezpieczeństwa. Z zewnątrz budynek można obejrzeć swobodnie, a jego kopuły i bogato zdobiona fasada dobrze prezentują się na zdjęciach.

Jak zaplanować wizytę?

Synagoga leży w centrum St. Gallen, w odległości spacerowej od Starego Miasta i znanego kompleksu opactwa z biblioteką, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dobrze łączy się ją ze spacerem po zabytkowym centrum, gdzie można zestawić trzy epoki i style: średniowieczne i barokowe opactwo, kamienice z wykuszami oraz XIX-wieczną bożnicę w stylu orientalnym. Na samo obejrzenie budynku z zewnątrz wystarczy kwadrans, jednak miłośnicy architektury i historii kultury żydowskiej mogą spędzić tu więcej czasu.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano synagogę w St. Gallen? W latach 1880–1881, a konsekracja odbyła się we wrześniu 1881 roku.

Kto ją zaprojektował? Biuro architektoniczne Chiodera & Tschudy.

W jakim stylu jest budynek? W stylu mauretańsko-bizantyjskim, na planie kwadratu, z centralną kopułą i czterema kopułami narożnymi.

Ile osób mieści sala modlitewna? Około 250.

Kiedy przeprowadzono renowację? W 2004 roku; wystrój wnętrza pozostał bez zmian.

Gdzie się znajduje? Przy Frongartenstrasse 18 w St. Gallen, w Szwajcarii.