Švýcárna

Švýcárna to niewielki, ale niezwykle malowniczy obiekt tuż przy parku zamkowym w Slatiňanech, w regionie pardubickim we wschodnich Czechach. Budynek, którego nazwa dosłownie oznacza „szwajcarski domek", skrywa dziś interaktywne muzeum poświęcone starokladrubskiemu koniowi — rasie wpisanej na listę UNESCO i nierozerwalnie związanej z pobliską stadniną w Kladrubach nad Labem oraz właśnie ze Slatiňanami.

Skąd wzięła się nazwa Švýcárna?

Historia obiektu sięga 1839 roku, gdy na terenie majątku powstała leśniczówka myśliwska — miejsce, w którym miejscowa arystokracja mogła cieszyć się nietkniętą przyrodą otaczającą zamek. Przełom nastąpił w 1847 roku, gdy ówczesny właściciel dóbr, Vincenc Karel z Auerspergu, zlecił przebudowę domku na wzór górskich chat spotykanych w Alpach szwajcarskich. Inspiracją miała być jego wcześniejsza podróż po Europie, podczas której zetknął się z alpejską architekturą drewnianą. Od tego momentu budynek zyskał swoją charakterystyczną, „szwajcarską" formę i nazwę, pod którą znany jest do dziś.

Co działo się w Švýcárnie przez lata?

Przez dziesięciolecia obiekt pełnił funkcję mieszkalną — jego ostatnim stałym lokatorem był František Zeman, który mieszkał tu aż do 1976 roku. Po jego wyprowadzce budynek nie stał jednak pusty: malownicze otoczenie i drewniana architektura przyciągnęły filmowców. Švýcárna posłużyła jako plener m.in. filmu „Smrt v sedle" oraz serialu „Dobrá Voda", którego fabuła krążyła wokół tematyki jeździeckiej — co doskonale wpisywało się w konny charakter całej okolicy.

Kolejny przełom nastąpił na początku XXI wieku. Dzięki wsparciu funduszy unijnych miasto Slatiňany przeprowadziło gruntowną rekonstrukcję budynku, a nową, otwartą na zwiedzających placówkę uruchomiono 29 czerwca 2012 roku.

Co zobaczysz dziś w Švýcárnie?

Obecnie Švýcárna funkcjonuje jako interaktywne muzeum poświęcone starokladrubskiemu koniowi — jednej z najstarszych ras koni na świecie, hodowanej od wieków na potrzeby dworu cesarskiego, a dziś wpisanej na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Ekspozycja przybliża historię hodowli tej rasy, dokumenty i pamiątki związane z jej rozwojem oraz jej ścisły związek z regionem — zarówno ze stadniną w Kladrubach nad Labem, jak i z terenami wokół zamku w Slatiňanech.

Muzeum pomyślane jest w dużej mierze z myślą o najmłodszych zwiedzających. Przy budynku znajduje się rozległy, ogrodzony ogród, w którym dzieci mogą obejrzeć prawdziwy powóz, skorzystać z huśtawki w kształcie konia oraz spróbować sił w przeszkodach do tzw. hobby horsingu, czyli zabawy polegającej na „jeździe" na koniu na kiju. To sprawia, że Švýcárna jest chętnie odwiedzana przez rodziny z dziećmi zwiedzające zamek i park w Slatiňanach.

Jak dotrzeć do Švýcárny?

Obiekt leży bezpośrednio pod parkiem zamkowym w Slatiňanech, w otoczeniu lasu, na terenie dawnej obory zwierzynieckiej. To naturalny punkt w trasie spaceru łączącego zamek, rozległy park krajobrazowy oraz pobliskie punkty widokowe. Warto zaplanować wizytę w Švýcárnie jako uzupełnienie zwiedzania samego zamku w Slatiňanach, słynącego z historycznych związków z hodowlą koni.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Švýcárna, podobnie jak park zamkowy, prezentuje się najlepiej w sezonie wiosenno-letnim i wczesnojesiennym, gdy zieleń otaczającego lasu i łąk dodatkowo podkreśla alpejski charakter budynku. To także pora, w której najwygodniej korzystać z ogrodu i atrakcji dla dzieci znajdujących się przy muzeum.

Najczęstsze pytania

Co to jest Švýcárna w Slatiňanech? To zabytkowy budynek w stylu szwajcarskiego domku górskiego, mieszczący dziś interaktywne muzeum starokladrubskiego konia, położony tuż przy parku zamkowym.

Skąd wzięła się nazwa Švýcárna? Nazwa pochodzi z 1847 roku, gdy właściciel majątku, Vincenc Karel z Auerspergu, przebudował dawną leśniczówkę na wzór alpejskich chat szwajcarskich.

Czy Švýcárna nadaje się na wycieczkę z dziećmi? Tak, przy muzeum znajduje się ogrodzony ogród z powozem, huśtawką w kształcie konia i przeszkodami do hobby horsingu.

Od kiedy działa tu muzeum? Po unijnie finansowanej rekonstrukcji nowe muzeum otwarto 29 czerwca 2012 roku.