Zamek w Pardubicach

Zamek w Pardubicach stoi na skraju historycznego centrum miasta, tuż przy miejscu, gdzie łączą się rzeki Chrudimka i Łaba. To jeden z najważniejszych zabytków wschodnich Czech — dawna twierdza, którą pod koniec XV wieku zamieniono w okazałą renesansową rezydencję możnowładczego rodu Pernštejnów.

Kto zamienił średniowieczny hrad w renesansowy pałac?

W 1491 roku dobra pardubickie kupił Vilém II z Pernštejna, jeden z najpotężniejszych panów na dworze króla Władysława Jagiellończyka. Postanowił przebudować istniejący gotycki obiekt na czteroskrzydłową rezydencję odpowiadającą modzie i wygodom, jakich oczekiwała ówczesna arystokracja. Wokół pałacu i przylegającego do niego dziedzińca gospodarczego wzniesiono potężne fortyfikacje — ich system uchodzi za jeden z najdojrzalszych przykładów późnogotyckiej sztuki obronnej w Czechach. Dzieło ojca kontynuowali synowie Viléma, Vojtěch i Jan z Pernštejna, rozbudowując i zdobiąc kolejne skrzydła zamku.

Co warto zobaczyć w komnatach zamkowych?

Wnętrza kryją jedne z najstarszych zachowanych malowideł renesansowych w Czechach, zdobiące tzw. sale rycerskie. Szczególną wartość mają dwa wczesnorenesansowe, kasetonowe stropy malowane, a także kamienny portal wejściowy — jego rzeźbiarska dekoracja powstała w 1529 roku, a sam portal zamontowano w 1541 roku. To właśnie te detale sprawiają, że zamek bywa nazywany jedną z kolebek renesansu na ziemiach czeskich.

Co działo się z zamkiem po Pernštejnach?

W 1560 roku ród Pernštejnów sprzedał pardubickie panństwo królowi, dzięki czemu Pardubice stały się majątkiem komory królewskiej. W latach 1574–1579, a następnie ponownie pod koniec XVI wieku, prace przy zamku prowadził włoski architekt Ulrico Aostalli de Sala. To on jest autorem sgraffitowej dekoracji elewacji pałacu oraz głównej wieży zamkowej, która do dziś dominuje nad bryłą budowli. Kolejne stulecia przyniosły zamkowi zmiany właścicieli i funkcji, jednak renesansowy układ przestrzenny i fortyfikacje przetrwały w dużej mierze do naszych czasów.

Co mieści się w zamku dzisiaj?

Obecnie właścicielem obiektu jest kraj pardubicki. W zamkowych wnętrzach swoją siedzibę mają Muzeum Wschodnioczeskie oraz Galeria Wschodnioczeska w Pardubicach, które prezentują zbiory archeologiczne, historyczne i artystyczne regionu. Zwiedzanie łączy więc spacer po renesansowej rezydencji z ekspozycją muzealną, co czyni zamek atrakcją odpowiednią zarówno dla miłośników architektury, jak i historii regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? Zamek leży na skraju historycznego centrum Pardubic, w miejscu, gdzie dawna twierdza strzegła przeprawy przez rzeki Chrudimkę i Łabę.

Kto zbudował obecny, renesansowy kształt zamku? Przebudowę zainicjował Vilém II z Pernštejna po 1491 roku, a kontynuowali ją jego synowie Vojtěch i Jan; późniejsze prace zlecił król, korzystając z usług architekta Ulrica Aostallego de Sala.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Tak — w jego wnętrzach działają Muzeum Wschodnioczeskie i Galeria Wschodnioczeska, dzięki czemu zwiedzający mogą obejrzeć zarówno renesansowe komnaty, jak i stałe ekspozycje muzealne.

Co jest największą atrakcją wnętrz? Sale rycerskie z jednymi z najstarszych zachowanych malowideł renesansowych w Czechach oraz kamienny portal wejściowy z 1529–1541 roku.