Zamek Svojšín koło Tachova

Zamek Svojšín stoi na górnym krańcu wsi Svojšín nad rzeką Mží, około 7 km na zachód od Stříbra, w powiecie Tachov, w kraju pilzneńskim. To jedna z najstarszych siedzib szlacheckich w Czechach — choć obecny barokowy budynek pochodzi z XVIII wieku, historia miejsca sięga znacznie dalej wstecz.

Jak stara jest historia tego miejsca?

Zanim powstał obecny zamek, na tym samym miejscu stała warowna siedziba (tvrz), której istnienie nie zostało wprawdzie potwierdzone w źródłach pisanych, ale badacze wnioskują o jej obecności już w XII wieku na podstawie architektury sąsiedniego kościoła św. Piotra i Pawła, założonego około 1180 roku. To czyni Svojšín jedną z najstarszych rezydencji feudalnych na ziemiach czeskich w ogóle. Wśród dawnych mieszkańców tej wcześniejszej siedziby wymienia się Petra Zmrzlíka — mincmistrza królewskiego i słynnego hetmana husyckiego, ulubieńca króla Wacława IV.

Kto zbudował obecny zamek i kiedy?

Budynek, który stoi w Svojšíně dziś, wzniósł w 1723 roku hrabia Jan Václav Příchovský wraz z matką Juditą, na miejscu wcześniejszej budowli. Powstała wówczas barokowa rezydencja o znaczeniu ponadregionalnym, obejmująca — oprócz samego zamku — folwark, ogrody i park. Z rodu Příchovských wywodził się też Antonín Petr Příchovský, arcybiskup praski w latach 1763–1793, który przyczynił się do podniesienia miejscowego kościoła do rangi dziekanatu.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

Po rodzie Příchovských majątek nabył na licytacji rycerz Josef Bigatto z Chebu, który następnie przekazał go szambelanowi królewskiemu Karlowi Antonínowi Junckerowi. Rodzina Junckerów zarządzała Svojšínem aż do 1935 roku. Kolejnym właścicielem, aż do 1945 roku, był dr Klement Podevils. Po drugiej wojnie światowej wyposażenie zamku zostało w dużej mierze usunięte — wśród utraconych przedmiotów wymienia się łóżko, które miało rzekomo należeć do Albrechta z Wallensteinu, choć to przekaz o charakterze legendy, a nie potwierdzony fakt historyczny.

Co można dziś zobaczyć w Svojšíně?

Wnętrza zamku zachowały elementy barokowego wystroju, w tym marmurowe kominki oraz reprezentacyjną salę zdobioną tłoczonymi skórzanymi tapetami. Z zamkiem połączony jest wzniesionym korytarzem sąsiedni kościół św. Piotra i Pawła, łączący w sobie elementy romańskie i barokowe. Od 1964 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury. Obecnie zamek należy do gminy i jest stopniowo remontowany oraz udostępniany zwiedzającym — w restaurowanych wnętrzach można zobaczyć galerię portretów kolejnych właścicieli oraz niewielką wystawę poświęconą historii zamku. W sierpniu zamek bywa otwarty dla turystów w weekendy i święta, w godzinach 13:00–17:00. Gmina planuje dalszą, pełną renowację obiektu z myślą o przekształceniu go w bazę noclegową dla turystów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Svojšín? Na górnym krańcu wsi Svojšín nad rzeką Mží, około 7 km na zachód od Stříbra, w powiecie Tachov w kraju pilzneńskim.

Kiedy zbudowano obecny zamek? W 1723 roku, z inicjatywy hrabiego Jana Václava Příchovskiego i jego matki Judity, na miejscu wcześniejszej warownej siedziby.

Czy na miejscu zamku istniała wcześniejsza budowla? Tak — badacze przypuszczają, że warowna siedziba stała tu już w XII wieku, na co wskazuje architektura sąsiedniego kościoła św. Piotra i Pawła z około 1180 roku.

Kto należał do właścicieli zamku? Ród Příchovských (w tym arcybiskup praski Antonín Petr Příchovský), rycerz Josef Bigatto, rodzina Junckerów aż do 1935 roku oraz dr Klement Podevils do 1945 roku.

Czy zamek jest dziś dostępny dla zwiedzających? Tak, choć w ograniczonym zakresie — w sierpniu bywa otwarty w weekendy i święta w godzinach 13:00–17:00, a gmina stopniowo prowadzi jego renowację.