sv. Jan Nepomucký

Socha sv. Jana Nepomuckého to niewielki, ale charakterystyczny zabytek sakralny stojący w Sedlci pod Kutną Horą, w rejonie środkowych Czech. Ten typ przydrożnej rzeźby świętego, patrona mostów i spowiedzi, można spotkać w wielu czeskich miejscowościach, ale sedlecka kompozycja wyróżnia się starannym wykonaniem cokołu i dobrze zachowanymi detalami snycerskimi.

Jak wygląda socha?

Figura stoi na prostopadłościennym, wysmukłym cokole, po którego bokach znajdują się szczytowe, trójkątne rozszerzenia zwieńczone gzymsem. Sam święty przedstawiony jest w typowej, kanonicznej dla tego wizerunku pozie: stoi na obłokach, lewa noga jest lekko ugięta i wysunięta do przodu, co nadaje sylwetce delikatny kontrapost. W dłoniach trzyma krzyż z korpusem Chrystusa, a głowę ma pochyloną w lewą stronę – gest kojarzony z pokorą i skupieniem modlitewnym. Nad głową świętego umieszczono złocony, metalowy nimb ozdobiony pięcioma gwiazdami – atrybut nawiązujący do legendy o gwiazdach, które miały pojawić się nad wodą w miejscu utopienia Jana Nepomuckiego.

Co znajduje się na cokole?

Boczne ściany podstawy zdobią płaskorzeźbione festony – motyw liści i owoców spleciony wstęgą, typowy dla barokowej i późniejszej dekoracji rzeźb sakralnych w Czechach. Na tylnej stronie cokołu widnieje inskrypcja „LP 1913”, która wskazuje rok powstania lub fundacji pomnika – „LP” to skrót od łacińskiego „Anno Domini” w czeskiej wersji zapisu roku pańskiego.

Gdzie dokładnie stoi socha?

Rzeźba znajduje się w Sedlci, dzielnicy Kutnej Hory znanej przede wszystkim z klasztoru cysterskiego i słynnej Kostnicy. Socha nie jest głównym punktem turystycznym tej okolicy, ale stanowi ciekawy przystanek dla osób zwiedzających Sedlec pieszo – pozwala zatrzymać się przy lokalnym elemencie dziedzictwa sakralnego, obok tras prowadzących do bardziej znanych zabytków.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Tego typu przydrożne i placowe figury świętych są integralną częścią czeskiego krajobrazu kulturowego – świadczą o dawnej religijności lokalnych społeczności i tradycji stawiania wotywnych pomników po klęskach żywiołowych, epidemiach lub jako podziękowanie za opiekę. Socha w Sedlci, mimo stosunkowo młodego wieku (początek XX wieku), utrzymuje formalny język starszych, barokowych pierwowzorów, co czyni ją interesującym przykładem kontynuacji tradycyjnej ikonografii już w czasach nowożytnych.

Najczęstsze pytania

Kim był Jan Nepomucki? Jan Nepomucki to czeski święty, spowiednik królowej, według tradycji utopiony w Wełtawie na rozkaz króla Wacława IV. Jest patronem mostów, spowiedników oraz ochrony przed powodzią i oszczerstwem.

Skąd biorą się gwiazdy nad głową świętego? Pięć gwiazd w nimbie nawiązuje do legendy, według której w miejscu utopienia świętego na wodzie pojawiło się pięć jasnych świateł.

Kiedy powstała socha w Sedlci? Inskrypcja na cokole wskazuje rok 1913.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami Sedlca? Tak – Sedlec słynie z klasztoru cysterskiego i Kostnicy, więc trasa spacerowa łatwo pozwala uwzględnić po drodze także tę niewielką kapliczkową rzeźbę.