sundial Multicaja-Zaragoza

Reloj Solar Multicaja-Zaragoza to gigantyczny zegar słoneczny w Saragossie, uznawany za największy tego typu obiekt na świecie. Stoi na terenie rozbudowanej części Parku Oriente, w pobliżu mostu Puente de la Unión i portu rzecznego Vadorrey, czyli w spokojnej, zielonej części miasta nad Ebro, oddalonej od typowego szlaku turystycznego przez centrum.

Co zobaczysz na miejscu?

Konstrukcja składa się z dwóch elementów: pochylonego gnomonu (iglicy rzucającej cień) o długości ok. 46 metrów, wznoszącego się na wysokość ponad 30 metrów, oraz poziomej tarczy godzinowej w kształcie łuku wbudowanej w otaczający chodnik. Cały obiekt wykonano ze stali kortenowskiej (COR-TEN), która z czasem pokrywa się charakterystyczną rdzawą patyną — dzięki temu konstrukcja komponuje się z otoczeniem, a jednocześnie odznacza się na tle zieleni parku. Rozmiarem zegar przewyższa słynny Samrat Yantra w Jaipurze (Indie), wzniesiony ok. 1730 roku i mierzący około 27 metrów — do niedawna uważany za największy zegar słoneczny na świecie.

Sam mechanizm działania jest prosty i intuicyjny: cień gnomonu przesuwa się po łukowatej tarczy wraz z ruchem Słońca, wskazując aktualną godzinę. W słoneczny dzień efekt jest szczególnie widowiskowy, zwłaszcza z dystansu, gdy widać całą skalę konstrukcji na tle nieba.

Jak dotrzeć?

Zegar znajduje się w Saragossie, w okolicy Parku Oriente, po drugiej stronie Ebro względem historycznego centrum. Najprościej dojechać komunikacją miejską (autobus lub tramwaj) do przystanków w rejonie mostu Puente de la Unión, a dalej dojść pieszo wzdłuż nabrzeża. Dla osób poruszających się samochodem w okolicy dostępne są miejsca parkingowe wzdłuż ulic przylegających do parku. Warto zaplanować wizytę jako część dłuższego spaceru nad rzeką, bo sama lokalizacja nie jest połączona z innymi głównymi atrakcjami miasta.

Historia powstania

Projekt zegara opracował inżynier budowlany Juan Antonio Ros, który zaczął nad nim pracować w 2006 roku, jeszcze przed przygotowaniami Saragossy do Expo 2008. Formalna umowa realizacyjna została podpisana 28 maja 2009 roku. Montaż wielkiego gnomonu przeprowadzono na przełomie października i listopada 2009 roku (30 października – 3 listopada), a tarczę godzinową z oznaczeniami dodano latem 2011 roku, co ostatecznie zamknęło budowę.

Finansowanie przedsięwzięcia w dużej mierze zapewniła lokalna kasa Multicaja, która przeznaczyła na wykonanie konstrukcji — nazywanej też „solarną skulpturą" — około 360 000 euro. Stąd w nazwie obiektu pojawia się nazwa fundatora.

Kiedy przyjechać?

Najlepszy efekt wizualny zegar daje w słoneczne dni, gdy cień gnomonu jest wyraźnie widoczny na tarczy. Poranne i popołudniowe godziny w cieplejszej części roku sprzyjają fotografowaniu, ponieważ światło padające pod niższym kątem podkreśla wysokość konstrukcji i rdzawy odcień stali. Okolica parku jest przyjemna do zwiedzania praktycznie przez cały rok, choć w pełni słoneczne dni najlepiej oddają ideę zegara.

Najczęstsze pytania

Czy to naprawdę największy zegar słoneczny na świecie? Według danych podawanych przy jego budowie, gnomon o długości ok. 46 metrów i wysokości ponad 30 metrów sprawia, że konstrukcja przewyższa wcześniejszego rekordzistę — Samrat Yantra w Jaipurze, mierzący około 27 metrów.

Z czego wykonano zegar? Główne elementy — gnomon i tarcza — wykonano ze stali kortenowskiej (COR-TEN), materiału, który z czasem pokrywa się ochronną, rdzawą patyną.

Kto sfinansował budowę? Kluczowym sponsorem była kasa Multicaja, która przekazała około 360 000 euro na wykonanie gnomonu, stąd nazwa obiektu.

Czy wstęp jest płatny? Zegar słoneczny znajduje się na otwartej, publicznej przestrzeni parkowej, więc obejrzenie go nie wymaga biletu ani rezerwacji.