Casa de los Morlanes

Casa de los Morlanes to renesansowa kamienica w centrum Saragossy, znana z jednej z najpiękniejszych ceglanych fasad w regionie Aragonii. Choć z pierwotnego pałacu przetrwał właściwie tylko front budynku, jego dekoracja przyciąga wzrok każdego, kto przechodzi przez okolice placu Justicia.

Co warto wiedzieć o historii budynku?

Budowę ukończono w 1555 roku — datę tę odczytać można na fryzie nad jednym z okien fasady. Nie zachowały się pewne informacje o tym, kto zlecił powstanie kamienicy ani kto w niej mieszkał. Historycy sztuki przypisują autorstwo fasady rzeźbiarzowi Gilowi Morlanesowi „Młodszemu", od którego nazwiska budynek wziął swoją dzisiejszą nazwę. Z czasem wnętrza pałacu zostały przebudowane i nie przypominają już oryginalnego układu — zachował się głównie sam front.

Co zobaczysz, stojąc przed fasadą?

Elewacja wykonana jest z cegły, co samo w sobie było charakterystyczne dla aragońskiej architektury renesansowej. Okna i balkony flankują pilastry w formie stypitów, a nad otworami biegną fryzy — proste i łukowe. Na prostych fryzach umieszczono sceny nawiązujące do świata rzymskiego, na łukowych zaś przedstawienia związane z historią biblijnego Izraela. To połączenie motywów antycznych i starotestamentowych czyni dekorację wyjątkową na tle innych kamienic miasta i tłumaczy, dlaczego fasadę uznaje się za jedną z najcenniejszych realizacji renesansu w Aragonii. Warto przyjrzeć się detalom z bliska — bogactwo płaskorzeźb widać dopiero po dłuższej obserwacji, a nie z przelotnego spojrzenia.

Jak dotrzeć do Casa de los Morlanes?

Budynek stoi w historycznym centrum Saragossy, w pobliżu placu Justicia, a więc w zasięgu spaceru od głównych zabytków starówki, w tym katedry La Seo i bazyliki Matki Bożej z Filaru. To lokalizacja typowa dla śródmiejskiej trasy zwiedzania — nie wymaga dodatkowego dojazdu, jeśli już planuje się przejście przez centrum miasta. Najwygodniej dotrzeć tu pieszo, łącząc wizytę ze zwiedzaniem pobliskich placów i uliczek starej Saragossy.

Czy można wejść do środka?

Casa de los Morlanes jest własnością miejską i mieści dziś kilka instytucji administracyjnych oraz kulturalnych: biura pomocy społecznej, wspólnotowe i specjalistyczne służby socjalne, referat ds. młodzieży, ośrodek informacji dla młodzieży CIPAJ oraz Filmotekę Saragossy. Oznacza to, że część budynku pełni funkcje biurowe, a dostęp turystyczny do wnętrz jest ograniczony — głównym powodem odwiedzin pozostaje zewnętrzna fasada. Osoby zainteresowane programem Filmoteki mogą sprawdzić bieżący repertuar seansów, co daje okazję do zobaczenia także części wnętrza budynku.

Dlaczego warto się zatrzymać w tym miejscu?

W 2002 roku budynek uzyskał status Bien de Interés Cultural, czyli aragońskiego odpowiednika zabytku o statusie prawnie chronionym, co potwierdza jego wartość historyczną i artystyczną. Dla osób zwiedzających Saragossę pieszo Casa de los Morlanes to łatwy przystanek — nie wymaga biletu ani rezerwacji, a samą fasadę można obejrzeć w kilka minut, po drodze między innymi punktami na trasie.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała Casa de los Morlanes? Fasadę ukończono w 1555 roku — datę tę odnajdziemy na fryzie nad jednym z okien.

Kto zaprojektował fasadę? Autorstwo przypisuje się rzeźbiarzowi Gilowi Morlanesowi „Młodszemu", od którego wzięła się nazwa budynku.

Czy można zwiedzić wnętrze? Budynek pełni dziś funkcje administracyjne i kulturalne (m.in. siedziba Filmoteki Saragossy), więc dostęp do wnętrz jest ograniczony — turyści oglądają głównie fasadę.

Czy Casa de los Morlanes to zabytek chroniony prawnie? Tak, w 2002 roku otrzymała status Bien de Interés Cultural.