Struell Wells – święte źródła pod Downpatrick

Struell Wells to zespół czterech świętych studni w miejscowości Struell, około 2,4 km na wschód od Downpatrick w hrabstwie Down w Irlandii Północnej. To jedno z najciekawszych miejsc dawnych pielgrzymek w tej części wyspy, w którym wiara chrześcijańska splata się z tradycjami starszymi niż sama misja świętego Patryka.

Czym są Struell Wells?

Kompleks tworzą studnie oraz pozostałości budynków związanych z rytuałami wodnymi. Według opisów na miejscu zachowały się dwa źródła – jedno nazywane studnią do picia, drugie studnią na oczy – a także dwie łaźnie, osobno dla mężczyzn i dla kobiet. Całość uzupełniają ruiny kościoła z XVIII wieku. Miejsce uchodzi za wyjątkowe, bo kąpiel w wodzie była tu integralną częścią pielgrzymki, a nie tylko dodatkiem do modlitwy.

Jak stare jest to miejsce?

Tradycja mówi, że studnie istniały jeszcze przed czasami świętego Patryka. Badania archeologiczne wskazują na możliwe przedchrześcijańskie początki użytkowania terenu. Pierwsza pewna wzmianka pisemna pochodzi z 1306 roku, kiedy na miejscu odnotowano kaplicę. Żaden z zachowanych budynków nie jest starszy niż około 1600 rok, choć różne źródła podają różne daty poszczególnych konstrukcji, więc warto traktować wiek murów ostrożnie. Pielgrzymki są dobrze udokumentowane od XVI do XIX wieku.

Legenda o świętym Patryku

Według podania święty Patryk przychodził tu z pobliskiego Saul, by kąpać się w tutejszych wodach. To właśnie ta opowieść nadała miejscu rangę świętego i przyciągała wiernych przez stulecia.

Pielgrzymki i uzdrowienia

W Noc Świętojańską (Mid-Summer Eve) oraz w piątek poprzedzający święto Lammas do Struell przybywały setki pielgrzymów. Szukali tu uzdrowienia: woda ze studni na oczy miała pomagać na dolegliwości wzroku, a kąpiele miały leczyć inne schorzenia. Zwyczaj ten podupadł w XIX wieku, lecz nawet dziś ludzie przychodzą do Struell Wells w poszukiwaniu ulgi w chorobie.

Co warto wiedzieć przed wizytą

• Lokalizacja: około 2,4 km na wschód od centrum Downpatrick, na terenach wiejskich.
• Zarządca: stanowiskiem opiekują się władze Irlandii Północnej (dawniej Northern Ireland Environment Agency).
• Stan wody: w 2006 roku zgłaszano problemy z przepływem – dwie studnie przestały zawierać wodę, więc poziom wody bywa zmienny.
• Dobre połączenie: wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem Downpatrick, miasta związanego z kultem świętego Patryka.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Struell Wells? W townlandzie Struell, około 2,4 km na wschód od Downpatrick, w hrabstwie Down w Irlandii Północnej.

Ile studni tu jest? Źródła mówią o czterech świętych studniach tworzących zespół; w terenie najlepiej widoczne są studnia do picia i studnia na oczy oraz dwie łaźnie.

Czy miejsce jest związane ze świętym Patrykiem? Tak, tradycja głosi, że Patryk kąpał się tu, przybywając z Saul. Sama historia studni może być jednak starsza niż jego misja.

Kiedy odbywały się pielgrzymki? W Noc Świętojańską i w piątek przed Lammas, a udokumentowane są od XVI do XIX wieku.

Czy ludzie nadal tu przychodzą po uzdrowienie? Tak, część osób nadal odwiedza studnie, szukając wyleczenia dolegliwości.

Struell Wells to spokojny, nastrojowy przystanek dla miłośników historii, archeologii i dawnych tradycji. Nie spodziewaj się rozbudowanej infrastruktury turystycznej – urok miejsca tkwi w jego prostocie, w kamiennych murach łaźni i w ciszy irlandzkiej wsi, w której od stuleci szukano zdrowia w wodzie.