Střítěžská rokle

Střítěžská rokle to przyrodnicza rezerwacja typu „přírodní památka" położona na wschód od wsi Střítež, w gminie Hluboká, w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim. Obszar chroniony ustanowiono w 2002 roku, a jego powierzchnia wynosi niespełna 16,5 hektara. To miejsce łączy w sobie wartość geologiczną i przyrodniczą, dlatego przyciąga zarówno miłośników geologii, jak i obserwatorów płazów.

Co tworzy tę rokle?

Rdzeniem rezerwacji jest głęboki jar wyżłobiony w podłożu zbudowanym z opoki (miękkiej skały osadowej o dużej zawartości wapnia) oraz piaskowca. Erozja wodna przez tysiące lat wycięła w tych skałach wąski, kręty wąwóz o długości około 1,2 kilometra. Różnica wysokości jest wyraźnie odczuwalna wraz z przemieszczaniem się w dół rokle – w górnej części jar osiąga głębokość około 40 metrów, natomiast w najniższym odcinku pogłębia się nawet do około 80 metrów. Taka skala czyni Střítěžską rokle jednym z bardziej wyrazistych przykładów erozji rzecznej w tym regionie Czech.

Potok i wodospad

Przez dno wąwozu płynie niewielki potok, który bierze swój początek na południowym skraju rokle. Na swojej trasie tworzy kilka niewielkich oczek wodnych oraz jeden większy wodospad, który stanowi jeden z bardziej charakterystycznych punktów widokowych dla osób odwiedzających to miejsce. Wody potoku ostatecznie łączą się z rzeką Novohradką w pobliżu osady Podchlum, zamykając w ten sposób lokalny system hydrologiczny.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Ochrona rokle wynika z dwóch głównych powodów. Pierwszym jest wspomniana wartość geologiczna i geomorfologiczna – rzadko spotykana kombinacja skał osadowych i głębokiego, wąskiego wąwozu. Drugim, równie istotnym powodem, jest rola tego miejsca jako ostoi rozrodczej dla silnie zagrożonego gatunku płaza – salamandry plamistej (mloka skvrnitého). Wilgotne, zacienione dno wąwozu oraz liczne oczka wodne tworzą warunki wyjątkowo sprzyjające rozwojowi larw tego gatunku. Badania przeprowadzone w 2001 roku wykazały, że w tym miejscu rozwijało się wówczas od około tysiąca do niemal dwóch tysięcy larw salamandry – liczba, która podkreśla znaczenie rokle jako jednego z ważniejszych stanowisk tego gatunku w regionie.

Dla kogo jest to miejsce?

Střítěžská rokle to propozycja dla osób, które cenią spokojną, kameralną przyrodę bardziej niż spektakularne, tłumnie odwiedzane atrakcje. Wąski jar, cień drzew rosnących na jego zboczach i szum płynącej wody tworzą klimat sprzyjający spacerom nastawionym na obserwację przyrody, a nie na intensywną turystykę. To dobre miejsce dla miłośników geologii, fotografii przyrodniczej oraz dla osób zainteresowanych ochroną płazów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Střítěžská rokle? Rokle leży na wschód od wsi Střítež, w gminie Hluboká, w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim, we wschodnich Czechach.

Jak długi jest wąwóz? Wąwóz ciągnie się na długości około 1,2 kilometra, a jego głębokość zmienia się od około 40 metrów w górnej części do około 80 metrów w najniższym odcinku.

Dlaczego to miejsce jest chronione? Ze względu na cenne cechy geologiczne i geomorfologiczne oraz jako ważne miejsce rozrodu zagrożonej salamandry plamistej.

Od kiedy obowiązuje ochrona? Obszar uzyskał status przírodní památky w 2002 roku.

Czy w rokli jest woda? Tak, dnem wąwozu płynie potok, który tworzy kilka oczek wodnych i jeden większy wodospad, zanim wpłynie do rzeki Novohradki niedaleko osady Podchlum.