Maštale

Maštale to skalny labirynt piaskowcowych formacji w sercu przyrodniczego rezerwatu Toulovcovy maštale, tuż przy wsi Bor u Skutče na wschodzie Czech, na pograniczu regionów Chrudim i Svitavy. To jeden z najciekawszych zakątków Wyżyny Czesko-Morawskiej – gęsta sieć wąskich skalnych wąwozów, przejść i jaskiń, otoczona sosnowym lasem.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa całego obszaru nawiązuje do legendy o rycerzu-rozbójniku Vavřincu Toulovcu, który miał ukrywać się tu ze swoją bandą w skalnych szczelinach i grotach. Do dziś poszczególne fragmenty labiryntu noszą nazwy nawiązujące do tej opowieści oraz codziennego życia – niektóre skalne korytarze porównywano niegdyś do pomieszczeń gospodarczych, stąd zbiorcza nazwa „maštale" (dosłownie: stajnie).

Co warto zobaczyć?

Najbardziej rozpoznawalnym punktem jest Kolumbovo vejce (Jajko Kolumba) – ogromny głaz, który dotyka podłoża w tak niewielkim punkcie, że z daleka wygląda, jakby dało się go przewrócić jednym palcem. To jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w całym rezerwacie, obok Dudychovy jeskyně (Jaskini Dudycha) oraz formacji znanej jako Petrovna. Skalne ścieżki prowadzą przez wąskie przesmyki i naturalne bramy, które latem chętnie odwiedzają zarówno turystyki piesze, jak i rodziny z dziećmi.

Obszar Toulovcovych maštali objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody – status ten nadano mu w 1993 roku, chroniąc zarówno unikalne formacje skalne, jak i towarzyszący im ekosystem leśny.

Jak dotrzeć i co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Wieś Bor u Skutče, licząca około 180 stałych mieszkańców, leży w samym centrum mikroregionu i stanowi naturalny punkt wyjścia do zwiedzania labiryntu. Na południowym skraju wsi, w niewielkim lesie, znajduje się także naturalne kąpielisko, z którego chętnie korzystają turyści w cieplejszych miesiącach.

W okolicy Toulovcovych maštali stoi też drewniano-stalowa wieża widokowa, z której przy dobrej widoczności można dostrzec panoramę Skutče, zamku Rychmburk, a nawet odległych Chrudimi, Pardubic i Gór Orlickich.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do rezerwatu jest płatny? Teren jest ogólnodostępny i można go zwiedzać samodzielnie po wyznaczonych szlakach – to obszar chroniony, dlatego warto trzymać się ścieżek i nie niszczyć roślinności ani formacji skalnych.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Spacer przez najciekawsze fragmenty labiryntu, wraz z podejściem do wieży widokowej, zajmuje zwykle od 2 do 4 godzin, w zależności od wybranej trasy.

Czy miejsce nadaje się dla rodzin z dziećmi? Tak, ścieżki są w większości łatwe technicznie, choć miejscami wąskie i skalne – warto założyć wygodne buty. Dzieci zwykle są zachwycone Kolumbovym vejcem i wąskimi przejściami między skałami.

Co jeszcze warto połączyć z wizytą? Warto zaplanować dłuższy wypad po okolicy Toulovcovych maštali – w regionie znajduje się kilka innych rozcieży turystycznych oraz kąpielisko przy Borze u Skutče, co pozwala połączyć zwiedzanie skał z odpoczynkiem nad wodą.