Strádov

Strádov to zřícenina średniowiecznego zamku wznosząca się na skalistym cyplu z czerwonego granitu nad doliną rzeki Chrudimki, w pobliżu osady Libáň, w gminie katastralnej Ochoz koło Nasavrk, w powiecie chrudimskim województwa pardubickiego. Choć z dawnej warowni zostały głównie fundamenty i fragmenty murów, wysoki punkt widokowy nad rzeką wciąż robi wrażenie na odwiedzających.

Jak dotrzeć?

Zamczysko leży na terenie dawnej Slavickiej obory, kilkanaście kilometrów od Chrudimi i kilka kilometrów od Nasavrk. Do 2013 roku teren obory był objęty ograniczonym dostępem, dziś ruiny znajdują się poza jej granicami i są swobodnie dostępne dla turystów. Na miejsce można dojść pieszo od cmentarza w pobliskim Práčovie albo od młyna koło Libáně — oba szlaki prowadzą przez las porastający dziś dawne wzgórze zamkowe.

Co zobaczysz?

Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1374 roku, kiedy jako patron kościoła i klasztoru w sąsiednim Práčovie występuje Jaroš Lacembok ze Strádova. W 1382 roku właścicielem warowni był jego syn, Jindřich Lacembok ze Strádova. Zamek zmieniał później właścicieli — wśród nich wymieniani są Bleh z Lipky, Aleš z Bítovan, Beneš z Křivého czy Jan z Lipky, a od 1444 roku Jan Słoń ze Seslavce. Na wiosnę 1421 roku wojska husyckie zdobyły klasztor w Práčovie, a badacze przypuszczają, że przy tej okazji zajęły również sam Strádov. Do połowy XV wieku twierdza podupadła — źródła wspominają ją jako opuszczoną, a zarząd majątku przeniósł się do pobliskich Nasavrk.

Dziś na terenie ruin można obejrzeć fosy otaczające niegdyś zamczysko, fundamenty murów obronnych oraz zewnętrzne mury wieży zachowane na wysokość 3–4 metrów, wraz z pierwotnym portalem wejściowym. Z dawnego pałacu pozostały jedynie fundamenty, a z zabudowań gospodarczych na podzamczu — kilka zagłębień w ziemi i resztki sklepionej piwnicy. Teren jest dziś w dużej mierze zarośnięty lasem, co nadaje mu charakter dzikiej, malowniczej ruiny.

Zamek jako zabytek

Od 1964 roku Strádov jest wpisany na listę zabytków kultury, co chroni pozostałości warowni przed dalszą degradacją. Mimo statusu chronionego obiektu miejsce pozostaje swobodnie dostępne — nie ma tu biletów ani wyznaczonych godzin zwiedzania, a spacer po ruinach można łączyć z wędrówką doliną Chrudimki.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ Strádov to ruina na wolnym powietrzu, otoczona lasem i pozbawiona infrastruktury turystycznej, najlepszą porą na odwiedziny jest wiosna, lato lub wczesna jesień, gdy ścieżki leśne są suche i łatwo przejezdne. Warto zaplanować wizytę jako część dłuższej trasy pieszej lub rowerowej doliną Chrudimki, łącząc zwiedzanie ruin z widokami na rzekę i okoliczne wzgórza Żelaznych Gór.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Strádov? Na skalistym cyplu nad doliną Chrudimki, w pobliżu osady Libáň, w gminie katastralnej Ochoz koło Nasavrk, w powiecie chrudimskim.

Kiedy powstał zamek? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1374 roku, gdy jego właścicielem był Jaroš Lacembok ze Strádova — sam zamek mógł powstać nieco wcześniej, w pierwszej połowie XIV wieku.

Dlaczego zamek popadł w ruinę? Do jego upadku przyczyniły się prawdopodobnie wydarzenia z okresu wojen husyckich na początku lat 20. XV wieku, a do połowy stulecia twierdza była już wspominana jako opuszczona.

Co dziś można zobaczyć na miejscu? Zachowane fosy, fundamenty murów obronnych, mury wieży o wysokości 3–4 metrów z oryginalnym portalem oraz pozostałości piwnicy po zabudowaniach gospodarczych.

Czy wstęp na teren ruin jest płatny? Nie, od 2013 roku ruiny leżą poza granicami dawnej obory i są swobodnie dostępne bez opłat.