Stolperstein dedicated to Jesús Santos Alonso

Stolperstein poświęcony Jesúsowi Santosowi Alonso znajduje się w Madrycie, na chodniku przy ulicy Calle de San Andrés 33, w dzielnicy Malasaña. To niewielka, mosiężna płyta wmurowana w bruk — jeden z tzw. „kamieni pamięci", które w kilkuset europejskich miastach przypominają o ludziach deportowanych i zamordowanych przez reżim nazistowski.

Co to jest Stolperstein?

Stolperstein (niem. „kamień, o który się potyka") to kostka o wymiarach 10x10x10 cm z mosiężną tabliczką, którą niemiecki artysta Gunter Demnig umieszcza przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania ofiary. Napis podaje imię i nazwisko, rok urodzenia oraz los danej osoby. Projekt „Stolpersteine Madrid" przenosi tę ideę na grunt hiszpański, poświęcając kamienie mieszkańcom miasta deportowanym do niemieckich obozów koncentracyjnych — głównie republikańskim uchodźcom i emigrantom, których po wojnie domowej i klęsce Francji zatrzymano i wywieziono na wschód.

Kim był Jesús Santos Alonso?

Jesús Santos Alonso był lekarzem mieszkającym przy Calle de San Andrés 33. Kamień pamięci przy tym adresie poświęcono jemu wraz z bratem Miguelem Santosem Alonso, również lekarzem — obaj bracia otrzymali swoje Stolpersteine tego samego dnia. Podczas odsłonięcia kwiaty pod tabliczkami złożyły ich bratanice, co świadczy o tym, że pamięć o rodzinie wciąż żyje w Madrycie.

Jak dotrzeć na miejsce?

Calle de San Andrés leży w samym centrum Malasañi, kilka minut piechotą od Plaza Dos de Mayo i stacji metra Bilbao lub Noviciado (linia 2). To gęsto zabudowana, kameralna uliczka z kawiarniami i sklepami — kamień łatwo przeoczyć, jeśli nie szuka się go celowo, bo leży w poziomie chodnika, tuż przed wejściem do budynku.

Co zobaczysz na miejscu?

Samą tabliczkę — niewielką, błyszczącą wśród szarych płyt chodnikowych. To celowy efekt: przechodzień ma się „potknąć" wzrokiem, zatrzymać i przeczytać nazwisko osoby, która mieszkała w tym miejscu, zanim historia brutalnie przerwała jej życie. W pobliżu, w tej samej dzielnicy Malasaña i Chueca, znajdziesz kolejne Stolpersteine — całą sieć kamieni odsłanianych w Madrycie od 2022 roku w ramach szerszej akcji pamięci o hiszpańskich ofiarach nazizmu.

Kiedy przyjechać?

To miejsce pamięci, nie atrakcja z określonymi godzinami otwarcia — kamień można obejrzeć w każdej chwili, w dzień i w nocy, bo leży na ogólnodostępnym chodniku. Najlepiej odwiedzić go w spokojnym momencie dnia, bez pośpiechu, żeby móc przeczytać inskrypcję i chwilę się zatrzymać. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem Malasañi — dzielnicy pełnej kawiarni, galerii i vintage sklepów — pamiętając jednak, że to miejsce zasługuje na chwilę refleksji, a nie tylko na zdjęcie do galerii.

Najczęstsze pytania

Czy Stolperstein to grób? Nie. To symboliczny kamień pamięci umieszczony w miejscu, gdzie ofiara mieszkała, a nie miejsce pochówku.

Dlaczego kamień znajduje się właśnie w tym miejscu? Bo tu, przy Calle de San Andrés 33, mieszkał Jesús Santos Alonso przed deportacją — Stolpersteine zawsze umieszcza się przed ostatnim znanym adresem ofiary.

Czy w pobliżu są inne takie kamienie? Tak. Malasaña i sąsiednia Chueca to dzielnice, w których w ramach projektu Stolpersteine Madrid odsłonięto od 2022 roku kilkanaście podobnych tabliczek poświęconych sąsiadom deportowanym do obozów nazistowskich.

Czy wstęp jest płatny? Nie — to publiczny chodnik, dostępny bez opłat i bez ograniczeń czasowych.