Stolperstein dedicated to Doroteo Gordo Alonso

Stolperstein dedicated to Doroteo Gordo Alonso to mosiężny kamień pamięci wmurowany w chodnik w centrum Madrytu, przy Gran Vía 9. To jeden z tzw. „kamieni potknięcia" (niem. Stolperstein) — niewielkich tabliczek osadzonych w bruku, które w całej Europie przypominają o ludziach zamordowanych lub prześladowanych przez reżim nazistowski. Kamień poświęcony Doroteo Gordo Alonso jest częścią madryckiej edycji tego projektu i stanowi skromny, ale wymowny punkt na trasie zwiedzania śródmieścia.

Co to jest ten kamień pamięci?

Stolpersteine to inicjatywa niemieckiego artysty Guntera Demniga, zapoczątkowana w 1996 roku. Każda mosiężna płytka umieszczana jest w chodniku przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania lub pracy ofiary i zawiera krótką inskrypcję: imię i nazwisko, rok urodzenia oraz drogę, jaką przeszła osoba, której kamień dotyczy — od aresztowania, przez obozy, aż po (jeśli znany) los ostateczny. W Madrycie projekt koordynują od 2019 roku Isabel Martínez i Juan Rodríguez, a miasto liczy już kilkadziesiąt takich kamieni, rozsianych po różnych dzielnicach.

Kim był Doroteo Gordo Alonso?

Doroteo Gordo Alonso urodził się w 1913 roku. Pracował jako portier w budynku przy Gran Vía 9 — dokładnie tam, gdzie dziś znajduje się poświęcony mu kamień. Podczas wojny domowej w Hiszpanii awansował na porucznika 31 grudnia 1936 roku. W kwietniu 1943 roku został zatrzymany, co dla wielu hiszpańskich republikanów tamtego okresu kończyło się deportacją. Jego droga wiodła przez obóz przejściowy w Compiègne we Francji, a następnie do niemieckiego obozu koncentracyjnego Buchenwald, do którego trafił 19 stycznia 1944 roku. Inskrypcja na kamieniu wskazuje również na podobóz Ohrdruf. Po tym etapie jego dalszy los pozostaje nieznany — inskrypcja kończy się słowami „destino desconocido" (los nieznany). Historia Doroteo Gordo Alonso jest jedną z wielu podobnych — dotyczy hiszpańskich republikanów, którzy po wojnie domowej trafili na wygnanie do Francji, a tam, w czasie okupacji niemieckiej, zostali schwytani i wciągnięci w machinę nazistowskich deportacji.

Gdzie go znajdziesz i jak dotrzeć?

Kamień leży na wysokości numeru 9 przy Gran Vía — jednej z głównych, najbardziej ruchliwych ulic Madrytu, łączącej okolice Placu Hiszpanii z centrum handlowym miasta. To lokalizacja bardzo dobrze skomunikowana: najbliżej są stacje metra Gran Vía i Callao (linia 3 i 5), a piechotą można tu dojść z Puerta del Sol w kilka minut. Warto pamiętać, że kamień jest niewielki — to płytka wielkości kostki brukowej, wtopiona w chodnik — dlatego łatwo przejść obok niego bez zauważenia. Spoglądając pod nogi przy wejściach do kamienic na tej ulicy, można natrafić także na inne podobne kamienie poświęcone innym ofiarom.

Kiedy warto przyjechać?

Kamień można obejrzeć w każdej chwili — nie ma godzin otwarcia, bo jest częścią chodnika. Najlepiej zaplanować odwiedziny w ciągu dnia, gdy naturalne światło pozwala odczytać wygrawerowaną inskrypcję, a Gran Vía nie jest jeszcze aż tak zatłoczona jak wieczorem. Dobrym momentem na refleksję nad historią miejsca jest listopad — miesiąc, w którym w Europie odbywają się liczne wydarzenia rocznicowe związane z pamięcią o ofiarach nazizmu.

Najczęstsze pytania

Czym jest Stolperstein? To mosiężna tabliczka wmurowana w chodnik, upamiętniająca konkretną osobę prześladowaną lub zamordowaną przez reżim nazistowski, umieszczana zwykle przed jej ostatnim miejscem zamieszkania lub pracy.

Kim był Doroteo Gordo Alonso? Był portierem z Gran Vía 9 w Madrycie, który podczas wojny domowej awansował na porucznika, a w 1943 roku został zatrzymany i deportowany do obozu koncentracyjnego Buchenwald.

Czy trzeba płacić za zobaczenie kamienia? Nie — kamień znajduje się w otwartej przestrzeni publicznej, na chodniku, i jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę.

Czy w Madrycie jest więcej takich kamieni? Tak, w mieście znajduje się kilkadziesiąt Stolpersteine poświęconych różnym ofiarom, a projekt jest wciąż rozwijany przez lokalnych koordynatorów.