Stolperstein dedicated to Agustin Barrios Ortiz

Stolperstein dedykowany Agustínowi Barriosowi Ortizowi to niewielki kamień pamięci wmurowany w chodnik przy Plaza de la Constitución w Ciempozuelos, w Comunidad de Madrid. Odwiedzający, którzy trafiają na to miejsce, stają przed jednym z tysięcy podobnych znaków rozsianych po Europie – każdy z nich przypomina o konkretnej osobie, która straciła życie w wyniku prześladowań nazistowskich.

Co to jest Stolperstein?

Stolperstein (niem. „kamień, o który się potyka") to mosiężna tabliczka wmontowana w bruk. Projekt zainicjował w 1992 roku niemiecki artysta Gunter Demnig. Kamienie umieszcza się przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania ofiar nazizmu – Żydów, Romów, więźniów politycznych, osób wywiezionych na przymusowe roboty czy do obozów koncentracyjnych. Do dziś ułożono ich dziesiątki tysięcy w wielu krajach Europy, a sieć obejmuje również liczne miejscowości w Hiszpanii, w tym kilka gmin regionu Madrytu.

Kim był Agustín Barrios Ortiz?

Agustín Barrios Ortiz mieszkał w Ciempozuelos i został deportowany przez III Rzeszę jako jeden z hiszpańskich republikanów, którzy po klęsce Republiki w wojnie domowej trafili w ręce nazistowskich Niemiec. 25 stycznia 1941 roku wywieziono go wraz z 773 innymi Hiszpanami do obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii. Zmarł tam 30 listopada 1941 roku. Jego losy są jedną z wielu podobnych historii hiszpańskich republikanów, którzy po przegranej wojnie domowej znaleźli się w systemie nazistowskich obozów koncentracyjnych.

Jak dotrzeć na Plaza de la Constitución?

Plaza de la Constitución znajduje się w centrum Ciempozuelos, miasteczka położonego około 30 km na południe od Madrytu. Najwygodniej dojechać samochodem – miejscowość leży przy trasie łączącej Madryt z Aranjuez, a w pobliżu placu bez trudu znajdziemy miejsce do parkowania. Można też skorzystać z regionalnych połączeń autobusowych z Madrytu, obsługiwanych przez sieć Consorcio Regional de Transportes – przystanek w centrum Ciempozuelos znajduje się kilka minut piechotą od placu.

Co zobaczysz na miejscu?

Sam kamień jest niewielki i dyskretny – łatwo go przeoczyć, jeśli nie wie się, czego się szuka. Napis na tabliczce podaje imię i nazwisko, datę deportacji oraz miejsce i datę śmierci. Plaza de la Constitución to jednocześnie zwyczajny, żywy plac miejski, otoczony budynkami użyteczności publicznej i kawiarniami, więc odwiedzenie kamienia można spokojnie połączyć ze spacerem po centrum miasteczka.

Kiedy przyjechać?

To miejsce nie ma sezonu turystycznego – kamień można obejrzeć przez cały rok, w każdej godzinie dnia, bo znajduje się w otwartej przestrzeni publicznej. Warto jedynie unikać największych upałów środkowego lata w regionie Madrytu, kiedy spacery po mieście w środku dnia są mniej przyjemne.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na miejsce jest płatny? Nie. Kamień znajduje się na ogólnodostępnym placu miejskim i można go zobaczyć bez żadnych opłat, o każdej godzinie.

Czy potrzeba przewodnika, żeby znaleźć kamień? Nie – Plaza de la Constitución jest niewielka, a kamień leży w nawierzchni chodnika w centralnej części placu.

Kiedy postawiono ten konkretny kamień pamięci? Kamień dedykowany Agustínowi Barriosowi Ortizowi odsłonięto 1 grudnia 2023 roku z inicjatywy władz Ciempozuelos.

Czy w okolicy są inne podobne pamiątki? Tak. Sieć Stolpersteine obejmuje również inne miejscowości regionu Madrytu, gdzie umieszczono kamienie poświęcone innym hiszpańskim republikanom deportowanym do nazistowskich obozów.