Stenen Molen

Stenen Molen to zabytkowy młyn wietrzny w Brecht, w prowincji Antwerpia, znany również pod nazwą Bounke-Bounke. Stoi przy Molenstraat i jest jednym z symboli lokalnego dziedzictwa przemysłowego regionu.

Kiedy powstał Stenen Molen?

Młyn wzniósł w 1842 roku młynarz Joannes Spruyt-Anthonissen. Od 24 maja 1977 roku obiekt figuruje jako chroniony zabytek, co potwierdza jego wartość dla historii regionu i techniki młynarskiej Flandrii.

Czym wyróżnia się ten młyn na tle innych?

Stenen Molen to tzw. kettingkruier — młyn z mechanizmem obrotu czapy sterowanym za pomocą łańcucha, umieszczonym pod dachem. To rozwiązanie techniczne czyni go wyjątkowym: jest to jedyny zachowany młyn tego typu w prowincji Antwerpia i jeden z zaledwie trzech pozostałych we Flandrii. Wewnątrz znajdowały się dwa zestawy kamieni młyńskich oraz osobny kamień do mielenia kory.

Do czego służył młyn?

Pierwotnie młyn mielił korę dębową, wykorzystywaną w garbarstwie do wyprawiania skór. Gdy zapotrzebowanie na korę garbarską spadło, a z czasem zupełnie zanikło, kamienie przystosowano do mielenia makuchów lnianych, wykorzystywanych jako pasza dla zwierząt. Ostatni, piąty z kolei młynarz, Louis Van Aken, zakończył działalność młyna w 1953 roku.

Jakie wydarzenia naznaczyły historię młyna?

Podczas II wojny światowej budowla została poważnie uszkodzona wskutek ostrzału. W 1948 roku gmina sfinansowała naprawy, jednak mimo remontu młyn ostatecznie zaprzestał pracy pięć lat później. Kolejnym poważnym ciosem był pożar z 15 czerwca 2010 roku — młyn spłonął doszczętnie w wyniku podpalenia dokonanego przez nieznanych sprawców, co na wiele lat wykluczyło obiekt z użytku.

Jak wygląda młyn dzisiaj?

W 2023 roku ruszyły prace restauracyjne, sfinansowane częściowo ze środków regionu Flandria oraz gminy Brecht. Odbudowa objęła rekonstrukcję konstrukcji i mechanizmów młyna zgodnie z jego historycznym wyglądem. Podczas Dnia Dziedzictwa (Heritage Day) w 2026 roku odrestaurowany młyn został oficjalnie ponownie uruchomiony i udostępniony zwiedzającym.

Gdzie dokładnie znajduje się Stenen Molen?

Młyn znajduje się w Brecht, w prowincji Antwerpia w Belgii, przy współrzędnych geograficznych 51,346944 N, 4,636389 E. To lokalizacja łatwo dostępna dla osób zwiedzających okolice Brecht i zainteresowanych dziedzictwem przemysłowym regionu.

Najczęstsze pytania

Czy Stenen Molen można zwiedzać? Po zakończeniu prac restauracyjnych i ponownym uruchomieniu w 2026 roku młyn jest ponownie dostępny dla odwiedzających jako element lokalnego dziedzictwa.

Dlaczego młyn nazywa się "kettingkruier"? To określenie techniczne odnoszące się do mechanizmu obracania czapy młyna za pomocą łańcucha umieszczonego pod dachem — rozwiązanie rzadkie i zachowane już tylko w trzech miejscach we Flandrii.

Co stało się z młynem w 2010 roku? Młyn został całkowicie zniszczony przez pożar wywołany podpaleniem przez nieznanych sprawców, w nocy 15 czerwca 2010 roku.

Do czego pierwotnie służył młyn? Do mielenia kory dębowej na potrzeby garbarstwa, a później do mielenia makuchów lnianych jako paszy dla zwierząt.