Statue of Saint Sebastian in Dobříš

Socha świętego Sebastiana w Dobříši stoi na Mírové náměstí, głównym placu tego środkowoczeskiego miasta, jako niewielki, kameralny pomnik o wyraźnie religijnym rodowodzie. To jedna z tych rzeźb przydrożnych i placowych, które w XVIII-wiecznych Czechach stawiano nie dla ozdoby, lecz z konkretnego, dramatycznego powodu – epidemii.

Dlaczego w Dobříši stanęła figura świętego Sebastiana?

Rzeźbę postawiono jako wotum po epidemii dżumy, która nawiedziła miasto w latach 1713–1714 i pochłonęła około 150 mieszkańców Dobříša. W czasach, gdy medycyna nie miała skutecznych narzędzi przeciw zarazie, mieszkańcy zwracali się o wstawiennictwo do świętych uznawanych za orędowników w chorobach zakaźnych – a święty Sebastian, obok świętego Rocha, należał do najczęściej wzywanych w takich sytuacjach w całej środkowej Europie. Ustawienie jego figury na placu miało być prośbą, by miasto zostało oszczędzone od kolejnych fal moru.

Co przedstawia rzeźba i jak wygląda?

Kompozycja pokazuje świętego Sebastiana przywiązanego do pnia drzewa, z głową pochyloną w stronę lewego ramienia – to klasyczny sposób przedstawiania tego męczennika, nawiązujący do legendy o jego egzekucji za panowania cesarza Dioklecjana. Figurę otacza niska litinowa (żeliwna) ogrodzenie, a sam cokół zdobią cztery płaskorzeźby przedstawiające świętych: rozpoznać można świętego Antoniego Padewskiego oraz świętego Jana Nepomucena, patrona szczególnie czczonego w Czechach; tożsamość pozostałych dwóch postaci nie jest dziś jednoznacznie ustalona.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Socha znajduje się na Mírové náměstí (Placu Pokoju) w Dobříši, na niewielkiej wysepce zieleni naprzeciwko budynku plebanii, w cieniu rosnącego tam drzewa. To nie jest jej pierwotne miejsce – w ciągu ponad trzystu lat historii figura była przenoszona kilkukrotnie, zanim trafiła na obecną lokalizację w sercu miasta.

Kim był święty Sebastian?

Według tradycji hagiograficznej Sebastian był rzymskim żołnierzem żyjącym w III wieku, straconym za wyznawanie chrześcijaństwa poprzez przeszycie strzałami, choć przeżył ten pierwszy wyrok i zginął dopiero później. Z uwagi na tę historię stał się w średniowieczu i epoce nowożytnej jednym z głównych świętych wzywanych przeciwko zarazie – stąd tak częsta obecność jego wizerunku na wotywnych rzeźbach stawianych po epidemiach w czeskich i środkowoeuropejskich miastach.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Pomnik ma charakter kameralny i nie jest głównym punktem programu zwiedzania Dobříša, ale dla osób interesujących się historią epidemii i wotywnym budownictwem sakralnym stanowi ciekawy, autentyczny ślad wydarzeń sprzed ponad trzystu lat. Znajduje się w centrum miasta, więc łatwo połączyć jego obejrzenie ze spacerem po Mírové náměstí.

Najczęstsze pytania

Dlaczego w Dobříši postawiono figurę świętego Sebastiana? Jako wotum po epidemii dżumy z lat 1713–1714, w której zginęło około 150 mieszkańców miasta.

Co przedstawia rzeźba? Świętego Sebastiana przywiązanego do pnia drzewa, z głową pochyloną ku lewemu ramieniu.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na Mírové náměstí w Dobříši, na wysepce zieleni naprzeciwko plebanii.

Co zdobi cokół rzeźby? Cztery płaskorzeźby świętych, w tym świętego Antoniego Padewskiego i świętego Jana Nepomucena.

Czy pomnik zawsze stał w tym samym miejscu? Nie – w swojej historii był kilkakrotnie przenoszony, zanim trafił na obecną lokalizację.