Statue of Our Lady of Mount Carmel in Frýdlant nad Ostravicí

Sloup Panny Marie Karmelské (Kolumna Matki Boskiej Szkaplerznej, znana też jako Statua Matki Boskiej z Góry Karmel) to barokowy pomnik maryjny stojący na rynku we Frýdlancie nad Ostravicí, w północno-wschodnich Czechach. Kamienna kolumna z figurą koronowanej Madonny z Dzieciątkiem od blisko trzystu lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów centralnego placu miasteczka.

Gdzie dokładnie stoi kolumna?

Pomnik znajduje się na głównym placu (náměstí) Frýdlantu nad Ostravicí, w otoczeniu zabudowy historycznego centrum miasteczka leżącego u podnóża Beskidu Śląsko-Morawskiego. To jeden z punktów, obok których nie sposób przejść obojętnie, spacerując po rynku – kolumna stanowi wizualną dominantę tej części miasta.

Kiedy i dlaczego powstał ten pomnik?

Sloup Panny Marie Karmelské wzniesiono w 1731 roku. Fundatorem był Bractwo Matki Boskiej Szkaplerznej (Karmelskiej), a według lokalnej tradycji do budowy przyczynił się także miejscowy kupiec handlujący masłem, niejaki Pitucha. Podobnie jak wiele innych barokowych kolumn maryjnych i trójcowych wznoszonych w tamtym okresie na terenie dzisiejszych Czech i Moraw, pomnik miał charakter wotywny – jego powstanie wiąże się z pamięcią o epidemii dżumy, która nawiedziła okolicę, oraz z podziękowaniem za ocalenie mieszkańców.

Jak wygląda kolumna?

Centralnym elementem kompozycji jest wykonana z piaskowca, naturalnej wielkości figura koronowanej Madonny z Dzieciątkiem, odziana w bogato drapowane szaty – typowe dla barokowej rzeźby sakralnej tamtej epoki. Głowę Marii otacza aureola z dwunastu gwiazd, nawiązująca do biblijnego opisu „niewiasty obleczonej w słońce”, a po bokach kompozycji umieszczono figury putt (aniołków). Rzeźba wieńczy wysoką kolumnę, która – wraz z całym założeniem – otoczona jest piaskowcową balustradą. Do wnętrza ogrodzenia prowadzi kuta brama z charakterystycznym monogramem Marii oraz kutymi wolutami, dopełniającymi barokowy, dekoracyjny charakter całości.

Jaki jest status ochrony pomnika?

Sloup Panny Marie Karmelské figuruje w czeskim rejestrze zabytków nieruchomych (Památkový katalog) jako chroniony obiekt kultury. Ten status potwierdza rangę kolumny jako jednego z najcenniejszych elementów przestrzeni publicznej Frýdlantu nad Ostravicí i historycznego układu urbanistycznego jego rynku.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Kolumnę można obejrzeć bez ograniczeń – stoi w otwartej przestrzeni rynku, dostępna przez cały rok i o każdej porze dnia. To dobry punkt wyjścia do spaceru po historycznym centrum Frýdlantu nad Ostravicí, miasteczka będącego zarazem bramą do Beskidu Śląsko-Morawskiego i popularnym punktem wypadowym w góry. Warto pamiętać, że w bezpośrednim sąsiedztwie, w tym samym mieście, znajdują się też inne pomniki upamiętniające zupełnie inne wydarzenia historyczne – m.in. pomnik ofiar II wojny światowej z figurą partyzanta – dlatego przy poszukiwaniu barokowej kolumny maryjnej warto kierować się dokładnie adresem rynku, nie mylić jej z pobliskimi, ale niezwiązanymi z nią obiektami.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kolumna Panny Marii Karmelskiej we Frýdlancie nad Ostravicí? W 1731 roku, z fundacji Bractwa Matki Boskiej Szkaplerznej.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na głównym rynku (náměstí) Frýdlantu nad Ostravicí, w historycznym centrum miasteczka.

Z jakiego materiału wykonano rzeźbę? Z piaskowca – zarówno sama figura Madonny z Dzieciątkiem, jak i otaczająca ją balustrada.

Jaki jest związek pomnika z epidemią dżumy? Podobnie jak wiele barokowych kolumn maryjnych tamtego okresu, monument ma charakter wotywny – powstał jako podziękowanie za ocalenie mieszkańców od zarazy.

Czy pomnik jest chroniony prawnie? Tak, figuruje w czeskim rejestrze zabytków nieruchomych jako chroniony obiekt kultury.

Czy we Frýdlancie nad Ostravicí są inne pomniki, z którymi można ją pomylić? Tak – w tym samym miasteczku stoi też odrębny pomnik ofiar II wojny światowej z figurą partyzanta, niezwiązany z kultem maryjnym.