Statue of Franz II in Bedřich Smetana Park

Statua Franciszka II w Parku Bedřicha Smetany to brązowy pomnik konny, który stoi w reprezentacyjnej części miejskich ogrodów Franciszkowych Łaźni, tuż przy kawiarni Sadová. Przedstawia cesarza w historycznym stroju koronacyjnym królów czeskich – to jeden z symboli miasta, które nosi jego imię.

Skąd wzięła się ta socha w parku?

Obecny pomnik nie jest oryginałem z XIX wieku, lecz jego odlewem. Pierwowzór stał na praskim Nabrzeżu Smetany (Smetanovo nábřeží) i pozostawał tam do 1918 roku – po powstaniu Czechosłowacji i upadku monarchii habsburskiej cesarskie pomniki usuwano z przestrzeni publicznej, a oryginał trafił do zbiorów Muzeum Narodowego w Pradze. Kopię tej samej rzeźby uroczyście odsłonięto we Franciszkowych Łaźniach 7 czerwca 2002 roku. Wykonał ją mistrz odlewu Pavel Horák we współpracy z rzeźbiarzem Olbramem Zoubkem.

Kim był cesarz, któremu poświęcono pomnik?

Franciszek to władca, od którego imienia wzięło nazwę całe miasto – Františkovy Lázně, czyli dosłownie „Łaźnie Franciszka". Jako Franciszek II był ostatnim cesarzem rzymsko-niemieckim, a jako Franciszek I – pierwszym cesarzem Austrii; w historii kurortu funkcjonuje przede wszystkim jako patron i formalny założyciel uzdrowiska, które rozwinęło się pod jego panowaniem wokół miejscowych źródeł mineralnych. Umieszczenie jego konnej podobizny w sercu parku miało podkreślać rangę miasta jako uzdrowiska cieszącego się cesarską przychylnością.

Jak wygląda pomnik?

To klasyczna kompozycja konna – cesarz siedzi wyprostowany na koniu, ubrany w ornat koronacyjny nawiązujący do insygniów królów czeskich, co podkreśla jego rolę władcy Czech, a nie tylko Austrii. Brąz nadaje rzeźbie ciemną, stonowaną barwę typową dla pomników z przełomu XIX i XX wieku, mimo że sam odlew, który dziś oglądają turyści, pochodzi dopiero z 2002 roku.

Co stało w tym miejscu wcześniej?

Zanim ustawiono tu kopię praskiej statuy, na tym samym cokole stała inna rzeźba Franciszka I, autorstwa monachijskiego rzeźbiarza Schwanthalera. Po 1989 roku, wraz ze zmianami politycznymi i rewizją przestrzeni publicznej w Czechosłowacji, tę wcześniejszą statuę przeniesiono na Promenadę Izabeli (Isabelina promenáda) we Franciszkowych Łaźniach, robiąc miejsce dla obecnego pomnika.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W Parku Bedřicha Smetany, części miejskich ogrodów Franciszkowych Łaźni, przed kawiarnią Sadová.

Kiedy odsłonięto obecną statuę? 7 czerwca 2002 roku.

Kto jest autorem pomnika? Odlew wykonał mistrz Pavel Horák we współpracy z rzeźbiarzem Olbramem Zoubkem.

Czy to oryginalna rzeźba z XIX wieku? Nie – to kopia pomnika, który do 1918 roku stał w Pradze na Nabrzeżu Smetany, a następnie trafił do Muzeum Narodowego.

Dlaczego miasto nosi imię tego cesarza? Franciszek uznawany jest za patrona i założyciela kurortu, stąd nazwa Františkovy Lázně – „Łaźnie Franciszka".

Co stało w tym miejscu przed obecnym pomnikiem? Wcześniejsza statua Franciszka I dłuta Schwanthalera, przeniesiona po 1989 roku na Promenadę Izabeli.