Statue of Francis Borgia

Posąg świętego Franciszka Borgiasza stoi na kamiennym parapecie tarasu przed dawnym kolegium jezuickim w Kutnej Horze, przy ulicy Barborskiej, tuż obok katedry św. Barbory – jednego z najcenniejszych zabytków wpisanych na listę UNESCO. Rzeźba jest częścią zespołu trzynastu barokowych grup rzeźbiarskich świętych, ustawionych wzdłuż murku tarasu, i przedstawia Borgiasza jako komisarza generalnego zakonu jezuitów w Hiszpanii oraz promotora misji w Ameryce Południowej. Kompozycję flankują ozdobne obeliski.

Kim był Franciszek Borgiasz?

Franciszek Borgiasz (1510–1572) był hiszpańskim arystokratą, który po śmierci żony wstąpił do zakonu jezuitów i został jego trzecim generałem. W ikonografii jezuickiej przedstawia się go jako duchownego zaangażowanego w organizację zakonu w Hiszpanii i wspieranie misji ewangelizacyjnych w Ameryce Południowej – ten właśnie wątek podkreśla kutnohorska rzeźba.

Kto i kiedy wykonał ten posąg?

Cały zespół trzynastu grup rzeźbiarskich na tarasie przy kolegium jezuickim powstał na zlecenie miasta Kutná Hora w latach 1707–1716. Większość kompozycji, jedenaście z trzynastu, wyszła spod dłuta rzeźbiarza Františka Bauguta (1668–1725), lokalnego twórcy działającego w regionie Kutnej Hory na przełomie XVII i XVIII wieku. Posąg Franciszka Borgiasza należy do tej grupy prac.

Z czego wykonano rzeźbę?

Figurę wykuto w lokalnym wapieniu muszlowym (skale biosparytowej), materiale typowym dla kamieniarki regionu w tym okresie. Podobnie jak pozostałe rzeźby z zespołu, posąg przez ponad trzy stulecia był narażony na działanie warunków atmosferycznych, co w przeszłości skutkowało pracami konserwatorskimi przy całej serii figur na tarasie.

Dlaczego warto się zatrzymać przy tym miejscu?

Ulica Barborska, prowadząca od historycznego centrum Kutnej Hory w stronę katedry św. Barbory, to jeden z najczęściej fotografowanych fragmentów miasta. Trzynaście grup rzeźbiarskich ustawionych wzdłuż murku tarasu tworzy spójną kompozycję – spacerując tą trasą, mija się kolejne postaci świętych związanych z zakonem jezuitów i historią Czech, zanim dotrze się do samej katedry, wpisanej razem z historycznym centrum Kutnej Hory na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Posąg Franciszka Borgiasza, z charakterystycznymi obeliskami po bokach, jest jednym z łatwiej rozpoznawalnych elementów tej alei.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się posąg? Na tarasie przed dawnym kolegium jezuickim przy ulicy Barborskiej w Kutnej Horze, w bezpośrednim sąsiedztwie katedry św. Barbory.

Kto wyrzeźbił posąg Franciszka Borgiasza? Cały zespół trzynastu grup rzeźbiarskich na tarasie powstał w latach 1707–1716, a większość z nich – w tym prawdopodobnie ta rzeźba – wykonał František Baugut.

Z jakiego materiału wykonano rzeźbę? Z lokalnego wapienia muszlowego, typowego materiału kamieniarskiego dla regionu Kutnej Hory w epoce baroku.

Czy to ta sama rzeźba, co posąg Franciszka Borgiasza na moście Karola w Pradze? Nie. To osobna, niezależna kompozycja stworzona dla Kutnej Hory – nie należy jej mylić ze słynniejszym posągiem tego samego świętego autorstwa Ferdinanda Brokoffa, stojącym na moście Karola w Pradze.

Czy warto zobaczyć całą aleję rzeźb, czy tylko ten jeden posąg? Rzeźby na tarasie tworzą spójny, zaplanowany zespół – warto przejść całą trasę wzdłuż murku, a nie zatrzymywać się wyłącznie przy pojedynczej figurze, by docenić skalę i kompozycję całego założenia.