Štarkov

Štarkov to zalesione wzgórze skalne z ruinami średniowiecznego hradu, leżące około kilometra od wsi Nový Jimramov na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Miejsce łączy dwie warstwy atrakcji: niezwykłe formacje skalne chronione jako pomnik przyrody oraz pozostałości warowni, która przed wiekami broniła szlaku handlowego wiodącego przez okoliczne lasy.

Co zobaczysz na miejscu?

Szczyt Štarkova sięga 679 m n.p.m., a jego skalna część – gdzie stoją resztki zamku – jest od 1980 roku objęta ochroną jako przyrodnicza rezerwa o powierzchni 1,3 ha. Skały zbudowane są z gnejsu i zawdzięczają swój postrzępiony kształt wietrzeniu mrozowemu z okresu czwartorzędu – to właśnie te naturalne bloki skalne posłużyły budowniczym zamku jako gotowy fundament i część murów.

Z dawnej warowni ostały się fragmenty murów obwodowych, ślady baszty okrągłej i prostokątnej, pozostałości wałów oraz fosy, a na dziedzińcu można odnaleźć resztki cysterny. Pałac zamkowy wzniesiono wprost między skalnymi blokami, a mury łączące poszczególne formacje wciąż częściowo się zachowały. Całość otacza gęsty las bukowo-świerkowy, dzięki czemu spacer do ruin ma charakter niemal leśnej wyprawy, nie tylko zwiedzania zabytku.

Jaka jest historia zamku?

Zamek – znany też pod nazwą Skály – powstał pod koniec XIV wieku, między 1379 a 1388 rokiem, z inicjatywy Erharda z Kunštátu, syna Archleba z Kunštátu. Sam Erhard po raz pierwszy pojawia się w źródłach jako "ze Skal" w 1388 roku. Podczas wojen husyckich w murach zamku schroniło się ponoć aż 500 husytów, a książę Albrecht bezskutecznie próbował ich stamtąd wyprzeć. W 1456 roku warownię sprzedano purkrabiemu pernštejnskiemu Vaňkowi, po czym została ona zburzona. Ostatnie wzmianki opisują zamek jako opuszczony już w 1588 roku – od tego czasu ruiny stopniowo porastała roślinność, aż stały się częścią krajobrazu chronionego jako pomnik przyrody.

Jak dotrzeć na Štarkov?

Do ruin prowadzą znakowane szlaki turystyczne: czerwony – od strony Nového Jimramova, oraz niebieski – od strony Jimramova. Oba dojścia są krótkie i nie wymagają specjalnego przygotowania, choć teren jest kamienisty i miejscami stromy, więc warto założyć solidne buty. Miejsce jest wolno dostępne przez cały rok, bez opłat i bez ograniczeń godzinowych.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym okresem na wizytę jest wiosna i jesień, gdy las nie jest jeszcze (lub już nie jest) gęsto ulistniony, co ułatwia dostrzeżenie skalnych formacji i murów zza drzew. Latem urok dodaje cień bukowo-świerkowego lasu, chroniący przed upałem podczas podejścia. Zimą skały pokryte szronem i śniegiem tworzą malowniczą, choć wymagającą większej ostrożności scenerię.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na Štarkov jest płatny? Nie, teren jest ogólnodostępny przez cały rok, bez biletów i bramek wstępu.

Ile trwa dojście do ruin? Z Nového Jimramova to spacer liczący około 15–20 minut, w zależności od tempa i warunków na szlaku.

Czy zachowały się jakieś budynki zamku? Tak – fragmenty murów, resztki baszt, ślady fosy i wałów oraz pozostałości cysterny na dawnym dziedzińcu.

Dlaczego Štarkov jest chroniony jako pomnik przyrody? Ze względu na unikalne formacje skalne z gnejsu, powstałe w wyniku wietrzenia mrozowego, oraz otaczający je las, który stanowi cenne siedlisko przyrodnicze.