SS Sołdek

SS Sołdek to historyczny parowy rudowęglowiec zacumowany w Gdańsku, dziś oddział Narodowego Muzeum Morskiego. Jako pierwszy statek pełnomorski zbudowany w całości w Polsce po II wojnie światowej stał się symbolem odbudowy polskiego przemysłu okrętowego, a jednocześnie jednym z najciekawszych obiektów technicznych nad Motławą.

Czym jest SS Sołdek?

Sołdek to rudowęglowiec, czyli niewielki masowiec przeznaczony do przewozu węgla i rudy żelaza. Napędzała go maszyna parowa, a nie silnik spalinowy, dlatego statek jest dziś rzadkim przykładem dawnej techniki okrętowej. Jednostka liczy około 87 metrów długości i miała załogę liczącą 28 osób. Dwa kotły zasilały czterocylindrową maszynę parową o mocy około 1300 koni mechanicznych, która poruszała pojedynczą śrubę.

Jak powstał?

Stępkę pod statek położono w kwietniu 1948 roku w Stoczni Gdańskiej, a wodowanie odbyło się 6 listopada tego samego roku. Był prototypem serii dwudziestu dziewięciu statków typu B30, budowanych w stoczni w latach 1949–1954. Zespołem, który przygotował projekt wstępny, kierował Henryk Giełdzik. Nazwę nadano na cześć Stanisława Sołdka, przodownika pracy i trasera w Stoczni Gdańskiej. Matką chrzestną jednostki została jego żona, Helena.

Jak pływał?

Do eksploatacji statek wszedł w 1949 roku, a pierwszy rejs prowadził do Szczecina pod dowództwem kapitana żeglugi wielkiej Zbigniewa Rybiańskiego. Przez ponad trzy dekady, do końca 1980 roku, przewoził węgiel i rudę, w sumie ponad 3,5 miliona ton ładunku. W późniejszych latach służył też jako magazyn pływający na Odrze w Szczecinie. Do Gdańska wrócił już jako obiekt muzealny.

Co zobaczyć na pokładzie?

Zwiedzający mogą poznać układ typowego statku towarowego z połowy XX wieku. Na pokładzie znajdują się ładownie, urządzenia przeładunkowe, kajuty załogi i w pełni wyposażona maszynownia. Największe wrażenie robi maszynownia, gdzie widać skalę urządzeń napędzających statek, oraz skromne warunki pracy i życia marynarzy.

Statek udostępniono zwiedzającym w lipcu 1985 roku jako oddział Centralnego Muzeum Morskiego, poprzednika dzisiejszego Narodowego Muzeum Morskiego. Statek zainteresuje zarówno miłośników techniki, jak i osoby chcące zrozumieć powojenną historię Gdańska i polskiej gospodarki morskiej.

Najczęstsze pytania

Czy SS Sołdek to pierwszy statek zbudowany w powojennej Polsce? Tak. Był pierwszym statkiem pełnomorskim zbudowanym w całości w Polsce po II wojnie światowej i pierwszą jednostką ukończoną w Gdańsku po wojnie.

Gdzie stoi Sołdek? Statek jest zacumowany w Gdańsku, nad Motławą, w sąsiedztwie Starego Miasta i Żurawia, więc łatwo połączyć jego zwiedzanie ze spacerem po centrum.

Kto zarządza statkiem? Sołdek jest oddziałem Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Zasady zwiedzania i bilety warto sprawdzić na stronie muzeum.

Dlaczego statek nosi takie imię? Nazwano go od Stanisława Sołdka, przodownika pracy ze Stoczni Gdańskiej, którego żona Helena została matką chrzestną jednostki.

Ile statków zbudowano według tego projektu? Serię typu B30 tworzyło dwadzieścia dziewięć rudowęglowców, a Sołdek był jej prototypem.

Dla kogo jest ta wizyta? Dla rodzin, fanów techniki i historii, a także dla każdego, kto chce zobaczyć od środka prawdziwy parowy statek towarowy.