Southerness lighthouse

Latarnia Southerness stoi nad zatoką Solway Firth w Szkocji, w nadmorskiej wsi Southerness w regionie Dumfries and Galloway. To jedna z najstarszych latarni w kraju: wzniesiono ją w połowie XVIII wieku, by ułatwić statkom wejście do ujścia rzeki Nith. Biała wieża o wysokości około 17 metrów jest dziś zabytkiem kategorii A i wyraźnym punktem orientacyjnym na wybrzeżu.

Czym jest latarnia Southerness i skąd się wzięła?

Budowę zlecił w 1748 roku rząd miejski Dumfries. W tamtych czasach drogi w południowo-zachodniej Szkocji były słabo rozwinięte, więc handel, także między pobliskimi miejscowościami, szedł głównie drogą morską. Dumfries było znaczącym portem z regularnymi połączeniami z Liverpoolem i Irlandią. Prace zakończono w 1749 roku, a pierwotna budowla była niską, około dziewięciometrową wieżą-znakiem nawigacyjnym.

Jak zmieniała się przez wieki?

Wieżę kilkakrotnie podwyższano i przebudowywano. Prawdziwą latarnią stała się według szkockiego rejestru zabytków około 1811 roku. Wcześniej, w 1805 roku, ulepszeniami kierował słynny inżynier latarni morskich Robert Stevenson. Obecną wysokość nadał jej w latach 1842–1843 Walter Newall, który przebudował także jej szczyt. W XIX wieku światło na pewien czas wygaszono, a później przywrócono, natomiast w latach trzydziestych XX wieku latarnię wycofano z użytku.

Co zobaczysz na miejscu?

Latarnia stoi tuż przy brzegu, w szerokiej strefie pływów, dlatego przy wysokim stanie wody otacza ją morze. Z plaży i nadbrzeżnej ścieżki dobrze widać białą sylwetkę na tle wód Solway i, przy dobrej widoczności, wzgórz po drugiej stronie zatoki. Sama wieża jest zabytkiem chronionym; patrz na nią z zewnątrz i szanuj ogrodzenia oraz tablice informacyjne.

Southerness to także dawny kurort kąpielowy. Wieś rozbudował w końcu XVIII wieku Richard Oswald z Auchencruive, który liczył na znalezienie tu węgla. Dziś przyciąga szeroką piaszczystą plażą, spacerami po wybrzeżu i widokami na zachód słońca.

Kiedy przyjechać?

Najlepsze są dni z czystym niebem: wiosną i latem długo jest jasno, a światło o zachodzie słońca ładnie podkreśla wieżę. Warto sprawdzić tabele pływów, bo od nich zależy, czy podejdziesz po piasku w pobliże wieży, czy zobaczysz ją otoczoną wodą. Ubierz się w warstwy i wiatroodporną kurtkę, bo nad Solway często wieje.

Jak dojechać?

Southerness leży na południe od Dumfries, w parafii Kirkbean, przy wybrzeżu zatoki Solway. Najwygodniej dojechać samochodem drogami lokalnymi z Dumfries, trasa zajmuje około pół godziny. Przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład komunikacji lokalnej, bo połączenia autobusowe z wybrzeżem są ograniczone.

Najczęstsze pytania

Ile ma lat latarnia Southerness? Zbudowano ją w latach 1748–1749, co czyni ją jedną z najstarszych latarni w Szkocji.

Czy można wejść do środka? Wieża jest zabytkiem, a informacji o regularnym udostępnianiu wnętrza nie ma. Zwiedza się ją z zewnątrz, z brzegu.

Jak wysoka jest latarnia? Ma około 17 metrów wysokości. Pierwotna wieża była niższa, a obecny kształt pochodzi głównie z lat 1842–1843.

Czy latarnia nadal świeci? Nie, została wycofana z użytku w latach trzydziestych XX wieku i pełni dziś rolę zabytku oraz punktu orientacyjnego.