Soar Y Mynydd Chapel

Soar y Mynydd Chapel to maleńka kaplica metodystów kalwińskich w górach Ceredigion w Walii, w okolicy Llanddewi Brefi, na południowy zachód od miasteczka Tregaron. Często nazywa się ją najbardziej odludną kaplicą w Walii i trudno się z tym nie zgodzić: do najbliższych zabudowań jest daleko, a dojazd prowadzi wąskimi drogami wśród pustych wzgórz.

Gdzie leży Soar y Mynydd?

Kaplica stoi na górskim pustkowiu w głębi Walii, w pobliżu współrzędnych 52,164 N i 3,778 W. Okolica to otwarte pastwiska, doliny rzek i opuszczone gospodarstwa. Najbliższą miejscowością jest Llanddewi Brefi, a większym ośrodkiem w regionie Tregaron. Warto zaplanować wizytę z mapą offline, bo zasięg telefonu bywa tu słaby.

Co oznacza nazwa?

Walijskie „Soar y Mynydd” znaczy mniej więcej „Soar (Zoar) górska”. Nazwa nawiązuje do biblijnego miasta Soar, w którym według Księgi Rodzaju schronił się Lot. Dla hodowców owiec z odległych dolin kaplica była więc symbolicznym schronieniem.

Jak powstała kaplica?

Świątynię wzniesiono na początku XIX wieku z inicjatywy Ebenezera Richardsa, duchownego z Tregaron, wraz z grupą powierników. Miała służyć rodzinom pasterzy mieszkającym w oddalonych górnych dolinach, którym wędrówka do kościoła w miasteczku zajmowała zbyt dużo czasu. Źródła podają różne daty budowy, od 1803 do lat dwudziestych XIX wieku, dlatego najbezpieczniej mówić o początku XIX stulecia. Ebenezer Richards był także ojcem Henry'ego Richarda, znanego walijskiego polityka i działacza pokojowego.

Jak wygląda budynek?

Kaplica jest skromna i pozbawiona ozdób. Zbudowano ją z miejscowego kamienia, który według opisów zbierano w korytach rzek oraz z ruin pobliskich gospodarstw. Wnętrze jest proste, z amboną i ławkami. Nad amboną widnieje malowany napis „Duw cariad yw” („Bóg jest miłością”), pochodzący z 1911 roku. Budynek jest objęty ochroną jako zabytek.

Szkoła w kaplicy

Przez wiele lat budynek pełnił też funkcję szkoły dla dzieci z okolicznych gospodarstw. Lekcje odbywały się tu do lat czterdziestych XX wieku. To dobrze pokazuje, jak ważną rolę kaplica odgrywała w życiu rozproszonej społeczności górskiej.

Zima 1947 roku i walka o przetrwanie

Liczba wiernych gwałtownie spadła po surowej zimie 1947 roku. Śnieżyce zabiły mnóstwo owiec, a wiele rodzin opuściło góry. W 1950 roku do wspólnoty należało zaledwie około dziesięciu osób. Pod koniec lat sześćdziesiątych i na początku siedemdziesiątych kaplicy groziło zamknięcie, ale w 1973 roku ponownie otwarto ją dla nabożeństw.

Czy odbywają się tu nabożeństwa?

Tak. Nabożeństwa w Soar y Mynydd nadal odprawia się po walijsku. Podczas pandemii COVID-19 zostały zawieszone, a od maja 2022 roku znów się odbywają. Jeśli chcesz wejść do środka, sprawdź wcześniej aktualne terminy, bo to czynne miejsce kultu, a nie muzeum.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica naprawdę jest najbardziej odludna w Walii? Tak się o niej mówi. Jest to określenie popularne, a nie oficjalny tytuł, ale położenie w górskiej głuszy dobrze je uzasadnia.

Czy trzeba znać walijski? Nie, żeby obejrzeć budynek z zewnątrz i cieszyć się krajobrazem. Nabożeństwa odbywają się jednak po walijsku.

Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników spokoju, pieszych wędrówek, historii wiejskiej Walii i fotografii krajobrazowej. Nie ma tu typowej turystycznej infrastruktury, więc zabierz własną wodę i jedzenie.

Kiedy najlepiej przyjechać? Późną wiosną i latem drogi są najbezpieczniejsze. Zimą góry w tej części Walii potrafią być odcięte przez śnieg, o czym przypomina historia z 1947 roku.

Dlaczego warto?

Soar y Mynydd to przykład tego, jak wiara, praca na roli i lokalna wspólnota splotły się w jednym budynku. Mała kamienna kaplica pośrodku wzgórz, która przetrwała wyludnienie i lata niepewności, opowiada o Walii wiejskiej lepiej niż niejeden przewodnik. To dobry przystanek na trasie przez Mynyddoedd Cambrian, jeśli szukasz ciszy i miejsc dalekich od tłumów.