Smrdan grad

Smrdan grad to ruiny twierdzy górującej nad wsią Klek w gminie Slivno Ravno, w Dubrowniku-Neretwie, przy dawnym szlaku łączącym dolinę Neretwy z wybrzeżem dubrownickim.

Co dziś można zobaczyć?

Zachowane mury pochodzą z końca XVII wieku i stanęły na miejscu wcześniejszej, średniowiecznej fortyfikacji, po tym jak Wenecjanie odbili to miejsce z rąk Turków osmańskich w 1689 roku. Twierdza ma plan trójkąta, a jej obwarowania mają około 50 metrów z każdej strony. W części południowo-wschodniej stoi prostokątna baszta, a w północno-wschodniej — okrągła wieża. Wewnątrz murów, na początku XVIII wieku, wzniesiono jednonawowy kościółek z prostokątną absydą i dzwonnicą. Świątynia była pierwotnie poświęcona świętemu Rokowi, a później Matce Boskiej Wielkiej (Velika Gospa).

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa Smrdan (od chorwackiego „smrdjeti" — cuchnąć) wiąże się z legendą o nieprzyjemnym odorze, jaki miał unosić się wokół twierdzy po nieudanym oblężeniu — ciała osmańskich żołnierzy pozostać miały nieuprzątnięte u podnóża murów przez dłuższy czas.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Na wzgórzu powyżej Smrdan grad, otoczone trzema koncentrycznymi kamiennymi murami suchymi, leżą pozostałości Gradiny — grodziska sprzed czasów rzymskich. Z tego punktu roztacza się widok na Ston, półwysep Pelješac, ujście Neretwy oraz teren dawnej antycznej Narony. W pobliżu odnaleziono również stećki — średniowieczne kamienne nagrobki charakterystyczne dla tego regionu Bałkanów. Cały kompleks figuruje w rejestrze dóbr kultury Republiki Chorwacji.

Jak dotrzeć?

Wyjściem do wędrówki jest zwykle wieś Klek, skąd prowadzi oznakowany szlak pieszy. Popularna jest też trasa łącząca miejscowości Blace i Lovorje ze Smrdan grad — obie ścieżki są udokumentowane na portalach turystycznych dla piechurów i cieszą się umiarkowaną popularnością wśród osób zwiedzających Rywierę Neretwiańską.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wejście jest wiosna lub jesień, gdy temperatury są łagodniejsze niż w pełni lata, a strome, kamieniste podejście łatwiej pokonać bez upału. Warto zabrać wodę i solidne obuwie — teren jest nierówny, a cień na trasie ogranicza się do niewielkich zadrzewionych odcinków.

Dlaczego warto zboczyć z głównej trasy?

Smrdan grad nie jest szeroko znanym punktem na mapie turystycznej Chorwacji, ale właśnie dzięki temu oferuje spokojne zwiedzanie bez tłumów, które spotyka się w Stonie czy na Pelješacu. To miejsce dla osób ceniących połączenie historii wojskowej regionu z panoramicznymi widokami na deltę Neretwy i Adriatyk.

Najczęstsze pytania

Czy wejście na Smrdan grad jest trudne? Podejście jest strome i kamieniste, ale nie wymaga sprzętu wspinaczkowego — wystarczą wygodne buty trekkingowe i dobra kondycja.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Sama wspinaczka i obejście ruin zajmuje zwykle 1,5–2,5 godziny w obie strony, w zależności od wybranego szlaku startowego.

Czy przy twierdzy jest wstęp płatny? Nie, teren jest ogólnodostępny i nie ma opłat za wejście ani infrastruktury biletowej.

Co warto połączyć ze zwiedzaniem Smrdan grad? Warto zaplanować dzień razem ze zwiedzaniem Stonu z jego murami obronnymi oraz spacerem po plażach w Kleku nad zatoką Neretwy.