Sluňáky

Sluňáky to niewielki, ale geologicznie wyjątkowy rezerwat przyrody położony około 3 km na południowy wschód od Kadaně, w gminie Rokle, w kraju usteckim. Nazwa pochodzi od gwarowego określenia dużych kwarcytowych głazów rozrzuconych na powierzchni terenu, które od pokoleń nazywano tu właśnie „sluňáky". To miejsce warte odwiedzenia dla każdego, kto interesuje się geologią i historią krajobrazu Czech, choć równie dobrze sprawdzi się jako cel spokojnego spaceru po okolicy Kadaně.

Co tworzy krajobraz Sluňáků?

Rdzeniem obszaru chronionego są głazy i skałki kwarcytowe, będące reliktem niegdyś ciągłego poziomu krzemionkowego, który zalega na gnejsach krystaliniku ohrzeckiego. Powstanie takiego horyzontu krzemionkowego świadczy o bardzo długim okresie, w którym powierzchnia terenu nie była pokrywana osadami, a klimat pozostawał ciepły i suchy – w takich warunkach roztwory krzemionkowe z leżących niżej skał wędrowały ku górze i wytrącały się na powierzchni. Efektem tego procesu są twarde, odporne na wietrzenie bloki, które przetrwały do dziś, podczas gdy otaczające je miększe skały uległy erozji.

Dlaczego to miejsce jest tak rzadkie?

Sluňáky uznaje się za jeden z najlepszych zachowanych przykładów tego, jak wyglądała powierzchnia masywu czeskiego w praktycznie niezmienionej formie od początku mezozoiku lub trzeciorzędu aż do dziś. To właśnie ta ciągłość i autentyczność krajobrazu geologicznego decyduje o naukowej wartości rezerwatu – tego typu formacje należą do rzadkości w skali całego kraju.

Jaka jest historia gospodarczego wykorzystania tych głazów?

Kwarcytowe bloki występowały niegdyś w szerszej okolicy Rokle i przez lata były wydobywane do produkcji dinasu – materiału ogniotrwałego stosowanego przy budowie wielkich pieców hutniczych. W efekcie eksploatacji zachowane do dziś głazy Sluňáków należą do ostatnich miejsc występowania tego typu formacji w Czechach, co dodatkowo podnosi wartość obszaru chronionego.

Kiedy i dlaczego objęto to miejsce ochroną?

Lokalizacja została ustanowiona przyrodniczą pamiątką (přírodní památka) decyzją urzędu wojewódzkiego w Chomutovie 24 sierpnia 1966 roku. Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 3,54 hektara. Celem ochrony jest zachowanie unikalnego reliktu geologicznego oraz ostatnich zachowanych w Czechach kwarcytowych głazów tego typu przed dalszą degradacją i wydobyciem.

Gdzie dokładnie znajdują się Sluňáky?

Rezerwat leży w okresie Chomutov, w kraju usteckim, na terenie gminy Rokle, około 3 km na południowy wschód od miasta Kadaň. To niewielki, spokojny zakątek regionu Krušné hory (Rudawy), do którego najłatwiej dotrzeć pieszo lub rowerem z pobliskich miejscowości.

Najczęstsze pytania

Czym są „sluňáky"? To gwarowa nazwa dużych głazów i skałek kwarcytowych rozrzuconych na powierzchni terenu w okolicy Rokle.

Od kiedy obszar jest chroniony? Od 24 sierpnia 1966 roku, kiedy status przyrodniczej pamiątki nadał urząd wojewódzki w Chomutovie.

Jak duży jest rezerwat? Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 3,54 hektara.

Do czego wykorzystywano te głazy w przeszłości? Służyły do produkcji dinasu – materiału ogniotrwałego używanego przy budowie wielkich pieców hutniczych.

Gdzie dokładnie leży to miejsce? Około 3 km na południowy wschód od Kadaně, w gminie Rokle, w kraju usteckim.