Slagmolen

Slagmolen to zabytkowy młyn wodny w Genk, w belgijskim Limburgu, uznawany za jeden z najstarszych zachowanych budynków w mieście. Stoi nad strumieniem Stiemerbeek, którego wody od wieków napędzały kolejne wcielenia tego obiektu.

Skąd wzięła się nazwa i historia młyna?

Historia miejsca sięga 1523 roku, kiedy cechy tkackie z pobliskiego Hasselt wzniosły tu folusz — młyn służący do spilśniania wełny na filc. Ta pierwotna funkcja szybko jednak ustąpiła miejsca innym zastosowaniom. Około 1612 roku obiekt przebudowano na młyn olejarski, tłoczący olej z nasion rzepaku.

Od 1645 roku młyn produkował również sznury z lnu i konopi, obok dalszego wytłaczania oleju rzepakowego. Pod koniec XVIII wieku produkcja skupiła się wyłącznie na oleju, a w 1834 roku rozpoczęto tu przemiał zboża — funkcję, która z czasem stała się dominująca. Pod koniec XIX wieku zaprzestano tłoczenia oleju, a w 1899 roku zainstalowano żelazny mechanizm podmłynia, unowocześniając napęd. Mielenie zboża trwało tu nieprzerwanie aż do 1955 roku.

Jak młyn zmienił się w miejsce spotkań?

Po zakończeniu działalności przemysłowej budynek na kilka lat opustoszał. Przełom nastąpił w 1966 roku, gdy Slagmolen przekształcono w kawiarnię i restaurację. Lokal ten, prowadzony w późniejszych latach przez Renaata Huygena, stał się rozpoznawalnym punktem na mapie regionu i działał aż do 2010 roku, po czym młyn ponownie stanął nieużywany.

Co dzieje się ze Slagmolen dzisiaj?

Odrodzenie miejsca rozpoczęło się w 2020 roku, gdy flamandzka organizacja turystyczna Tourism Flanders wykupiła teren i przekazała go w dzierżawę wieczystą organizacji przyrodniczej Natuurpunt Genk, zarządzającej pobliskim obszarem De Maten. W lutym 2026 roku firma młynarska Molenbouw De Jongh rozpoczęła montaż nowego koła wodnego, mającego przywrócić młynowi zdolność do pracy po piętnastu latach przestoju.

Dlaczego warto odwiedzić Slagmolen?

Slagmolen łączy w sobie kilka wątków, które przyciągają odwiedzających Genk. To świadectwo kilkuset lat lokalnej historii przemysłowej — od foluszu, przez olejarnię, po młyn zbożowy — zapisane w jednym, wielokrotnie przebudowywanym budynku. To także punkt wyjścia do poznania przyrody: młyn leży w otoczeniu obszaru De Maten, jednego z cenniejszych kompleksów stawów i terenów podmokłych w Limburgu, chętnie odwiedzanego przez miłośników spacerów i obserwacji ptaków. Trwająca odbudowa koła wodnego ma w najbliższych latach przywrócić miejscu funkcję centrum odwiedzających, łączącego historię techniki z edukacją przyrodniczą.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest Slagmolen? Pierwsze zabudowania na tym miejscu powstały w 1523 roku jako folusz wełny, co czyni go jednym z najstarszych obiektów w Genk.

Czy młyn wciąż działa? Nie mełł zboża od 1955 roku, a jako restauracja funkcjonował do 2010 roku. Od lutego 2026 trwa montaż nowego koła wodnego, który ma przywrócić mu sprawność.

Kto dziś zarządza obiektem? Teren należy do Tourism Flanders i jest wydzierżawiony organizacji Natuurpunt Genk.

Co znajduje się w pobliżu? Młyn leży przy obszarze przyrodniczym De Maten, znanym ze stawów i szlaków spacerowych.