Skanzen Vysoký Chlumec

Skanzen Vysoký Chlumec to muzeum wsi na wolnym powietrzu w miejscowości Vysoký Chlumec w środkowych Czechach, na trasie między Příbramem a Sedlčanami. To oddział Muzeum Górniczego w Příbramiu, poświęcony architekturze ludowej środkowego Powełtawia.

Gdzie leży skanzen?

Obiekt znajduje się w północnej części Vysokého Chlumca, w dolinie potoku Libíňský, przy drodze prowadzącej do Ústupenic. Miejscowość leży około 35 km na wschód od Příbramu i 8 km na południowy zachód od Sedlčan, w malowniczym, pofałdowanym krajobrazie środkowego Powełtawia. Tereny wokół rzeki Wełtawy i jej dopływów to region znany z licznych zamków i historycznych miasteczek, więc skanzen dobrze wpisuje się w dłuższą trasę po tej części Czech.

Co zobaczysz na miejscu?

Muzeum powstało, by ratować przed zniszczeniem cenne przykłady wiejskiego budownictwa z okresu od połowy XVII do początku XX wieku. Historyczne obiekty pochodzą z różnych wsi środkowoczeskiej wyżyny i okolic Powełtawia — zostały rozebrane w miejscach pierwotnej lokalizacji, przewiezione i złożone na nowo w dolinie potoku.

Grunt pod skanzen — działkę o powierzchni około 3 hektarów — Muzeum Górnicze w Příbramiu zakupiło w 1998 roku, a rok później ruszyła budowa Muzeum Budownictwa Wiejskiego Środkowego Powełtawia. Pierwszy zabytkowy dom, przeniesiony z Obděnic, złożono na nowym miejscu w 2000 roku, a dla zwiedzających skanzen otworzył się w 2002 roku.

Docelowo do doliny przeniesiono blisko dwadzieścia obiektów mieszkalnych, gospodarczych, technicznych i drobnych sakralnych. Obecnie na terenie skanzenu stoi kilkanaście budynków, a część z nich — chałupy zrębowe, zabudowania gospodarcze, kuźnia, wodny młyn, drewniane kapliczki oraz pasieka z ulami — udostępniona jest jako ekspozycje wnętrz lub wystawy tematyczne i sezonowe. Wystawy pokazują dawne rzemiosła, codzienne życie oraz sposób gospodarowania na wsi środkowoczeskiej.

Jak dotrzeć?

Najwygodniej dojechać samochodem — Vysoký Chlumec leży przy drogach lokalnych łączących Příbram i Sedlčany, skanzen jest oznakowany i ma parking w pobliżu wejścia. Osoby podróżujące transportem publicznym mogą dojechać autobusem do Vysokého Chlumca (połączenia m.in. z Příbramu i Sedlčan), a stamtąd dotrzeć na miejsce spacerem — skanzen leży na obrzeżach miejscowości, więc dojście z centrum zajmuje kilkanaście minut.

Kiedy przyjechać?

Skanzeny na wolnym powietrzu w Czechach funkcjonują zwykle sezonowo, od wiosny do jesieni, z ograniczonymi dniami otwarcia poza sezonem — przed wizytą warto sprawdzić aktualny kalendarz otwarcia na stronie Muzeum Górniczego w Příbramiu. Atrakcyjnym momentem na wizytę są dni tematyczne organizowane przez muzeum wspólnie z miejscowością — tradycyjny Masopust (karnawał), Wielkanoc, Dzień Rzemiosła oraz Dzień Folkloru, podczas których skanzen ożywa dzięki pokazom dawnych rzemiosł i zwyczajów ludowych.

Ile czasu zaplanować?

Na spokojne zwiedzanie skanzenu, z wejściem do udostępnionych wnętrz i przejściem między poszczególnymi obiektami rozłożonymi w dolinie potoku, warto zarezerwować od godziny do dwóch. To dobry cel na krótką wycieczkę łączącą naturę doliny z historią wiejskiego budownictwa, którą można połączyć ze zwiedzaniem pobliskich Sedlčan czy Příbramu.

Najczęstsze pytania

Czym jest Skanzen Vysoký Chlumec? To muzeum architektury ludowej na wolnym powietrzu, oddział Muzeum Górniczego w Příbramiu, gromadzące historyczne budynki wiejskie z środkowego Powełtawia z okresu od połowy XVII do początku XX wieku.

Ile budynków można zobaczyć w skanzenie? Na teren muzeum przeniesiono docelowo blisko dwadzieścia obiektów — mieszkalnych, gospodarczych, technicznych i sakralnych — z czego kilkanaście stoi obecnie w dolinie, a część udostępniona jest jako ekspozycje wnętrz.

Kiedy skanzen powstał? Grunt zakupiono w 1998 roku, budowę rozpoczęto w 1999, pierwszy dom (przeniesiony z Obděnic) złożono w 2000 roku, a dla zwiedzających obiekt otworzył się w 2002 roku.

Jak dojechać do skanzenu? Najwygodniej samochodem drogami lokalnymi z Příbramu lub Sedlčan — skanzen leży w północnej części Vysokého Chlumca, przy drodze do Ústupenic. Możliwy jest też dojazd autobusem do miejscowości i krótki spacer na miejsce.