Homestead Nr. 10

Homestead Nr. 10 (Váchův špejchar) to zabytkowa zagroda z barokowym spichlerzem w Řadovy, części katastralnej Drážkova należącego do gminy Svatý Jan w powiecie Příbram, w środkowych Czechach. Od 1987 roku cała posiadłość figuruje na liście czeskich zabytków kultury, a od 2010 roku mieści się w niej niewielkie muzeum historii rolnictwa i rzemiosła.

Co zobaczysz na miejscu?

Sercem zagrody jest czterokondygnacyjny spichlerz, który powstał w drugiej połowie XVII wieku (ok. 1680 roku) na fundamentach uszkodzonej późnogotyckiej warowni — być może zniszczonej podczas wojny trzydziestoletniej. Budynek zachował charakterystyczną, masywną bryłę dawnej twierdzy, przebudowaną na potrzeby gospodarcze: grube mury, niewielkie otwory okienne i solidną konstrukcję, która przez wieki służyła do przechowywania zboża. Obok spichlerza stoi dom mieszkalny oraz zabudowania gospodarskie tworzące zamknięty dziedziniec, typowy dla czeskich zagród folwarcznych tego regionu.

Jaka jest historia tego miejsca?

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi Drážkov pochodzi z 1257 roku. Według przekazów właścicieli posiadłości, w miejscu dzisiejszej zagrody stała pierwotnie średniowieczna warownia, wzniesiona na przełomie XIII i XIV wieku. Od co najmniej czasów wojny trzydziestoletniej (czyli od pierwszej połowy XVII wieku) majątek uprawiała jedna rodzina — Váchowie, od których pochodzi potoczna nazwa obiektu: Váchův špejchar, czyli "spichlerz Váchów". To rzadki przykład nieprzerwanej, wielopokoleniowej ciągłości gospodarowania na jednej posiadłości w regionie Příbramska.

Jak przebiegała odbudowa zabytku?

Po uznaniu zagrody za zabytek kultury w 1987 roku rozpoczął się długi proces jej ratowania. Budynek mieszkalny wyremontowano w 2001 roku, a w 2004 roku zmodernizowano dziedziniec wraz z instalacją wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną. Najtrudniejszym zadaniem okazała się renowacja samego spichlerza — dominanty całego założenia, znajdującej się w bardzo złym stanie technicznym. Prace nad nim ruszyły w kwietniu 2008 roku, a ich ostatni etap odebrano formalnie 22 października 2009 roku. Rok później, 15 maja 2010 roku, w odrestaurowanym budynku otwarto muzeum Váchův špejchar, udostępniając zwiedzającym wnętrza dawnej warowni i informacje o historii regionu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Řadovy leży w malowniczym, wiejskim zakątku powiatu Příbram, niedaleko zbiornika wodnego Orlík, co czyni okolicę atrakcyjną dla turystów łączących zwiedzanie zabytków z wypoczynkiem nad wodą. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem — droga prowadzi przez spokojne, wiejskie tereny gminy Svatý Jan. Warto wcześniej sprawdzić aktualne godziny otwarcia muzeum, ponieważ jako niewielki, lokalny obiekt bywa dostępne sezonowo lub po wcześniejszym uzgodnieniu.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na wizytę jest sezon letni oraz wczesna jesień, gdy pogoda sprzyja spacerom po okolicy i zwiedzaniu wnętrz dawnej warowni. W te miesiące łatwiej też połączyć wycieczkę z pobytem nad pobliskim Orlíkiem. Poza sezonem dostęp do muzeum może być ograniczony, dlatego warto zaplanować wizytę z wyprzedzeniem.

Najczęstsze pytania

Czym jest Homestead Nr. 10 w Řadovy? To zabytkowa zagroda z barokowym spichlerzem, wzniesionym w XVII wieku na fundamentach średniowiecznej warowni, chroniona jako zabytek kultury od 1987 roku.

Skąd wzięła się nazwa Váchův špejchar? Od rodziny Váchów, która gospodarowała na tej posiadłości nieprzerwanie od czasów wojny trzydziestoletniej aż po czasy współczesne.

Czy można zwiedzać spichlerz od środka? Tak, od 2010 roku w odrestaurowanym budynku działa muzeum poświęcone historii zagrody i dawnemu rolnictwu regionu.

Kiedy zabytek został odrestaurowany? Główne prace renowacyjne trwały od 2001 do 2009 roku, a muzeum otwarto oficjalnie 15 maja 2010 roku.