Sint-Martinuskerk

Sint-Martinuskerk to zabytkowy kościół parafialny w Everberg, wsi wchodzącej w skład gminy Kortenberg w prowincji Brabancja Flamandzka w Belgii. Świątynia stoi na wiejskim placu i łączy w sobie elementy architektury romańskiej, gotyckiej i neogotyckiej z kilku kolejnych epok budowy, od XIII do XIX wieku.

Jak stara jest ta świątynia?

Najstarszą częścią budowli jest kwadratowa wieża wzniesiona z kamienia wapiennego. Jej dolna partia pochodzi z okresu około 1200 roku i zachowała jeszcze cechy stylu romańskiego. Świadczy to o tym, że w tym miejscu modlono się już na długo przed nadaniem kościołowi obecnego kształtu.

Jak rozwijała się bryła kościoła?

W XIV wieku do romańskiej wieży dobudowano prezbiterium w stylu późnogotyckim, wzmocnione charakterystycznymi brabanckimi skarpami. W tym samym okresie powstał także północny transept mieszczący kaplicę Matki Boskiej. Kościół rozrastał się więc stopniowo, warstwa po warstwie, co widać do dziś w różnorodności użytych form architektonicznych.

Do kogo należał kościół w średniowieczu?

Według ustaleń historyka Verbesselta kościół w Everberg znajdował się we wczesnym średniowieczu w posiadaniu miejscowych panów feudalnych. W 1112 roku prawa do niego przekazano Szpitalowi w Lowanium (Hospital van Leuven), który aż do czasów rewolucji francuskiej zachował prawo patronatu oraz prawo poboru dziesięciny z tej parafii.

Dlaczego kościół zbudowano niemal od nowa w XIX wieku?

W XIX stuleciu budynek znajdował się w bardzo złym stanie technicznym. Ratunkiem okazała się hojność rodziny de Merode: hrabina Ludwika de Merode, bratowa hrabiego Amaury'ego de Merode, przeznaczyła w 1881 roku sumę 71 000 franków belgijskich na przeprowadzenie gruntownej restauracji. Prace prowadzone były pod kierunkiem architektów Hendrika Beyaerta oraz Paula Hankara, a nową, w dużej mierze neogotycką budowlę ukończono w 1893 roku.

Skąd w nazwie kościoła wziął się święty Ludwik?

W 1890 roku kardynał Goossens zatwierdził dodanie do wezwania kościoła imienia świętego Ludwika (Sint-Ludovicus). Był to wyraz wdzięczności za finansowy wkład rodziny de Merode w odbudowę świątyni oraz forma upamiętnienia hrabiego Ludwika de Merode, którego hojność umożliwiła ratunek zabytku.

Czy to obiekt chroniony?

Tak. Kościół w Everberg został w 1994 roku uznany za chroniony zabytek nieruchomego dziedzictwa kulturowego Belgii, co zabezpiecza jego historyczną substancję przed dalszymi przekształceniami.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Sint-Martinuskerk stoi przy wiejskim placu w Everberg, sołectwie gminy Kortenberg w prowincji Brabancja Flamandzka, w centralnej Belgii.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek? Jest to budowla mieszana — łączy elementy romańskie (podstawa wieży), gotyckie i późnogotyckie (prezbiterium, transept) oraz neogotyckie (nawa główna i nawy boczne z końca XIX wieku).

Dlaczego kościół nosi podwójne wezwanie? Pierwotnie noszący wezwanie św. Marcina kościół otrzymał w 1890 roku dodatkowe wezwanie świętego Ludwika na pamiątkę hrabiego Ludwika de Merode i wsparcia jego rodziny dla renowacji.

Kto sprawował patronat nad kościołem w przeszłości? Od 1112 roku aż do rewolucji francuskiej prawa patronatu i dziesięciny należały do Szpitala w Lowanium.