Sint-Jan de Doperkerk

Sint-Jan de Doperkerk to kościół parafialny w dzielnicy Molekens, na południe od Kanału Alberta, w belgijskim Herentals (prowincja Antwerpia). Budynek stoi przy Populierenlaan 1 i jest jednym z ciekawszych przykładów powojennej architektury sakralnej w regionie.

Skąd wzięła się parafia w Molekens?

Historia tego miejsca zaczyna się nie od budowy kościoła, lecz od inicjatywy samych mieszkańców. W 1960 roku okoliczni mieszkańcy Molekens własnymi siłami wznieśli niewielką kaplicę, mającą służyć rozwijającej się dzielnicy. Kaplica okazała się jednak strzałem w dziesiątkę — szybko zaczęła przyciągać więcej wiernych, niż była w stanie pomieścić. Odpowiedzią na ten wzrost było formalne erygowanie parafii Sint-Jan de Doper w 1966 roku, a kilka lat później podjęto decyzję o budowie właściwego, większego kościoła.

Jak wygląda budynek?

Obecny kościół powstał w latach 1969–1970 jako świątynia halowa, zaprojektowana w duchu brutalizmu — nurtu architektonicznego popularnego w Europie Zachodniej w tamtym okresie, opierającego się na surowym betonie i geometrycznych, pozbawionych ornamentyki formach. Najbardziej charakterystycznym elementem budynku jest niska, otwarta dzwonnica wykonana w betonie, umieszczona nad wejściem — zamiast tradycyjnej, wysokiej wieży kościelnej, Molekens otrzymało formę znacznie bardziej horyzontalną i minimalistyczną.

Drugą cechą wyróżniającą kościół jest płaski dach, a właściwie ogromny, jakby unoszący się w powietrzu dach bez podpierających go słupów. To rozwiązanie konstrukcyjne, choć efektowne wizualnie, sprawiło projektantom i wykonawcom sporo problemów jeszcze przed oddaniem budynku do użytku — inżynierowie musieli zmierzyć się z wyzwaniem podparcia tak dużej połaci dachu bez klasycznych kolumn wewnątrz nawy, co w efekcie dało wnętrzu otwarty, niczym nieprzesłonięty charakter.

Co można zobaczyć w środku?

Wewnątrz kościoła uwagę zwraca droga krzyżowa — cykl stacji przedstawiających mękę Chrystusa, wykonanych w ceramice przez artystkę Griet Wouters. To współczesne, rzemieślnicze podejście do tradycyjnego tematu liturgicznego doskonale wpisuje się w resztę wystroju, utrzymanego w duchu prostoty i surowości charakterystycznej dla architektury całego obiektu.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Sint-Jan de Doperkerk to nie jest kościół, który przyciąga turystów rozmachem czy wiekiem — to raczej ciekawostka architektoniczna dla osób zainteresowanych brutalizmem i powojennym modernizmem sakralnym. Historia jego powstania, od samodzielnie zbudowanej kaplicy przez mieszkańców po odważny w formie kościół z lat 60./70. XX wieku, pokazuje, jak lokalna społeczność potrafiła wpłynąć na rozwój infrastruktury religijnej swojej dzielnicy. Dla odwiedzających Herentals, którzy chcą wyjść poza standardowy, historyczny szlak turystyczny miasta, to nietypowy, wart zobaczenia przystanek.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy Populierenlaan 1, w dzielnicy Molekens w Herentals, na południe od Kanału Alberta.

Kiedy powstał obecny budynek kościoła? Wzniesiono go w latach 1969–1970, choć parafia istnieje formalnie od 1966 roku, a jej korzenie sięgają kaplicy zbudowanej przez mieszkańców w 1960 roku.

W jakim stylu zaprojektowano kościół? W stylu brutalistycznym, z surowym betonem, płaskim dachem bez podpór i niską, otwartą dzwonnicą nad wejściem.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Ceramiczną drogę krzyżową autorstwa Griet Wouters.