Sima del Elefante

Sima del Elefante to jedno z głównych stanowisk archeologicznych kompleksu Atapuerca, położone w gminie Ibeas de Juarros w prowincji Burgos, w północnej Hiszpanii. Nazwa oznacza "Studnia Słonia" i odnosi się do jaskini, w której odkryto najstarsze znane szczątki człowieka w Europie Zachodniej.

Co czyni to miejsce wyjątkowym?

W Sima del Elefante znaleziono fragmenty żuchwy i zębów datowane na 1,1-1,2 miliona lat, co przez lata czyniło je najstarszym dowodem obecności człowieka w zachodniej Europie. W 2022 roku badacze odnaleźli tu fragment twarzy, oznaczony jako ATE7-1, datowany na 1,1-1,4 miliona lat i przypisany gatunkowi Homo affinis erectus - to najstarsza znana twarz człowieka odkryta na terenie zachodniej Europy. Odkrycie jest starsze niż szczątki Homo antecessor znalezione w pobliskiej jaskini Gran Dolina, datowane na około 800-860 tysięcy lat. W warstwach osadów natrafiono też na narzędzia kamienne oraz kości zwierząt ze śladami przecięcia, co dowodzi, że pierwsi mieszkańcy tych terenów przetwarzali mięso przy pomocy prostych narzędzi litycznych.

Sima del Elefante wchodzi w skład Yacimientos de Atapuerca, wpisanych na listę UNESCO, obok jaskini Gran Dolina i Sima de los Huesos.

Jak dotrzeć i jak zwiedzić stanowisko?

Punktem wyjścia do zwiedzania jest Centro de Acceso a los Yacimientos de Atapuerca (CAYAC), przy wyjeździe z Ibeas de Juarros w kierunku Logroño. To tutaj zaczynają się zorganizowane wycieczki na stanowiska - dojazd na wykopaliska odbywa się autobusem, zarówno z CAYAC, jak i z centrum CAREX w sąsiedniej wsi Atapuerca. Samodzielne dojście do jaskini nie jest możliwe - teren wykopalisk jest chroniony i dostępny wyłącznie z przewodnikiem.

Zwiedzanie ma formę wycieczki z przewodnikiem, trwa około godziny i piętnastu minut i obejmuje trasę około 600 metrów (w obie strony) z trzema przystankami, w tym przy Sima del Elefante - najstarszym z odwiedzanych stanowisk. Bilety trzeba zarezerwować wcześniej: telefonicznie, mailowo lub w kasach Museo de la Evolución Humana, CAREX bądź CAYAC.

Kiedy przyjechać?

Wykopaliska są aktywne latem, kiedy na miejscu pracują archeolodzy - to dobry moment, aby zobaczyć proces badawczy na żywo. Poza sezonem badawczym stanowisko wciąż można odwiedzić w ramach wycieczek z przewodnikiem, warto jednak zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem, ponieważ liczba miejsc na turę jest ograniczona.

Co warto połączyć z wizytą?

Wizytę w Sima del Elefante warto połączyć ze zwiedzaniem Museo de la Evolución Humana (Muzeum Ewolucji Człowieka) w Burgos, gdzie prezentowane są znaleziska z Atapuerca, oraz z odwiedzeniem pozostałych stanowisk kompleksu - Gran Dolina i Sima de los Huesos, dostępnych w ramach tej samej trasy turystycznej.

Najczęstsze pytania

Co oznacza nazwa Sima del Elefante? Nazwa tłumaczy się jako "Studnia Słonia" i pochodzi od kości słonia znalezionych w jaskini podczas wcześniejszych badań.

Czy można zwiedzać jaskinię samodzielnie? Nie. Stanowisko jest chronione i dostępne wyłącznie w ramach wycieczek z przewodnikiem organizowanych z centrów CAYAC lub CAREX, na które trzeba się wcześniej zarejestrować.

Jakie znaleziska pochodzą z tego miejsca? Fragmenty żuchwy i zębów datowane na 1,1-1,2 miliona lat oraz fragment twarzy (ATE7-1) datowany na 1,1-1,4 miliona lat, przypisany Homo affinis erectus, a także narzędzia kamienne i kości zwierząt ze śladami obróbki.

Czy Sima del Elefante jest częścią UNESCO? Tak, stanowisko wchodzi w skład Yacimientos de Atapuerca (Stanowisk Archeologicznych Atapuerca), wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.