Schronisko księcia Liechtensteina na Śnieżniku

Schronisko księcia Liechtensteina na Śnieżniku stało niegdyś na czeskim, południowo-wschodnim zboczu Śnieżnika (Králický Sněžník), poniżej szczytu, w okolicy dzisiejszej Dolní Moravy. Budynku nie ma od lat 70. XX wieku, ale jego historia i zachowane pozostałości wciąż przyciągają turystów wędrujących szlakami masywu.

Skąd wzięła się nazwa i kto zbudował schronisko?

Pomysł budowy schroniska narodził się w oddziale Morawsko-Śląskiego Sudeckiego Towarzystwa Górskiego (MSSGV) w Starym Mieście pod Śnieżnikiem. Za inicjatora uznaje się Gustava Baldermanna, wieloletniego działacza zarządu oddziału, a pracami kierował prezes oddziału Alois Bulla, wspierany przez leśniczego Eduarda Letfußa ze Stříbrnic. Teren, na którym miał stanąć budynek, należał do księcia Jana II Liechtensteina, dlatego najpierw trzeba było uzyskać zgodę zarządu jego dóbr. Kamień węgielny wmurowano w 1908 roku, a schronisku nadano imię księcia w podzięce za jego wsparcie dla działalności towarzystwa górskiego.

Jak długo trwała budowa i kiedy otwarto obiekt?

Prace potrwały dłużej niż zakładano — otwarcie planowano pierwotnie na 1909 rok, ale doszło do niego dopiero 21 lipca 1912 roku. Na uroczystość przybyło około tysiąca gości, grała orkiestra, wygłoszono przemówienia i wzniesiono toasty na cześć księcia Liechtensteina oraz ówczesnych władców Austrii i Niemiec.

Jak wyglądało schronisko od środka?

Budynek był drewniany, podpiwniczony, o wymiarach około 22 na 12 metrów i wysokości sięgającej 15 metrów. Na parterze mieściły się kuchnia, jadalnia i pomieszczenia gospodarcze. Piętro zajmowało jedenaście pokoi gościnnych, a na poddaszu urządzono duże sale sypialne dla większej liczby turystów naraz. Jak na górski obiekt sprzed I wojny światowej, schronisko było zaskakująco nowoczesne — miało bieżącą wodę doprowadzoną ze źródeł Morawy, od 1925 roku telefon, a od lat 30. XX wieku instalację elektryczną.

Co działo się w schronisku w okresie międzywojennym?

Od 1922 roku obiekt dzierżawiło małżeństwo Gutwińskich, a Oskar Gutwiński uczynił z niego miejsce spotkań nie tylko turystów, ale i środowisk artystycznych. W 1932 roku, gdy schronisko obchodziło dwudziestolecie działalności, a zrzeszające artystów Jescher Gruppe świętowało swoje dziesięciolecie, przed budynkiem stanęła kamienna rzeźba słonia — zaprojektowana przez Amei Hallegger, wykonana w kamieniarni Förster ze Złotej Góry. Ta figura przetrwała do dziś i jest obecnie głównym punktem orientacyjnym w miejscu dawnego schroniska.

Dlaczego schronisko przestało istnieć?

Po II wojnie światowej obiekt działał pod nową nazwą "U pramene Moravy" ("Przy źródle Morawy"), nawiązującą do pobliskiego źródła rzeki. Z czasem jednak stan techniczny budynku pogarszał się na tyle, że w 1968 roku podjęto decyzję o zamknięciu, a w 1971 roku schronisko rozebrano.

Co można zobaczyć na miejscu dzisiaj?

Po dawnym schronisku zostały fundamenty i fragmenty murów, a przede wszystkim wspomniana rzeźba słonia, nazywana też "Słoniem na Śnieżniku" (czes. Slůně). To dziś popularny cel pieszych wycieczek po czeskiej stronie masywu, chętnie łączony w jedną trasę z pobliskim szczytem i wieżą widokową na Śnieżniku.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano schronisko księcia Liechtensteina? Kamień węgielny wmurowano w 1908 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się 21 lipca 1912 roku.

Dlaczego schronisko nosiło imię księcia Liechtensteina? Teren pod budowę należał do księcia Jana II Liechtensteina, który wsparł inicjatywę Morawsko-Śląskiego Sudeckiego Towarzystwa Górskiego, dlatego obiekt nazwano na jego cześć.

Kiedy i dlaczego rozebrano schronisko? Zamknięto je w 1968 roku z powodu złego stanu technicznego, a w 1971 roku budynek rozebrano.

Co zostało po schronisku? Zachowały się fragmenty fundamentów i murów oraz kamienna rzeźba słonia z 1932 roku, będąca dziś punktem orientacyjnym na trasach po Śnieżniku.